| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Kapsayıcı Dil Öğretimi | TRE 534 | 0 | 3 + 0 | 3 | 6 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | YUKSEK_LISANS |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Doç.Dr. YAKUP ALAN |
| Dersi Verenler | Doç.Dr. YAKUP ALAN, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Diğer |
| Dersin Amacı | Türkçe eğitiminde farklı öğrenme ihtiyaçları, dil geliştirme profilleri ve kültürel arka planlara sahip bireyleri merkeze alan öğretim yaklaşımlarını kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla ele almaktır. Bu ders kapsamında öğrenciler, kapsayıcı eğitim ilkelerini dil öğretimiyle ilişkilendirerek özel gereksinimli bireyler, çok dilli öğrenenler ve dezavantajlı gruplar için uyarlanmış materyal geliştirme, değerlendirme ve sınıf yönetimi becerilerini kazanacaktır. |
| Dersin İçeriği |
Bu ders, Türkçenin ana dil ve yabancı/ikinci dil olarak öğretiminde kapsayıcı eğitim anlayışını kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla ele almaktadır. Süreçte önce kapsayıcı eğitim ve dil öğretimine ilişkin temel kavramsal çerçeve oluşturulmakta ardından Türkçe öğretiminde benimsenen kuram, yaklaşım ve yöntemler incelenmektedir. Türkçe Dersi Öğretim Programları ve Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni'nin kapsayıcı dil öğretimine yansımaları da bu çerçevede değerlendirilmektedir. Dersin ilerleyen haftalarında dil becerilerinin (dinleme, okuma, konuşma, yazma) kapsayıcı bir anlayışla nasıl öğretileceği ayrıntılı biçimde ele alınmakta her beceri alanı için farklılaştırılmış etkinlik ve materyal örnekleri üzerinde çalışılmaktadır. Dil bilgisi öğretimi, kültür aktarımı ve teknoloji entegrasyonu da kapsayıcılık ilkesi ekseninde incelenmektedir. Ders, kapsayıcı dil öğretiminde ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarının ele alınmasıyla tamamlanmaktadır.
|
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Kapsayıcı eğitimin kuramsal temellerini ve tarihsel gelişimini Türkçe öğretimi bağlamında açıklayabilir. | Anlatım, Soru-Cevap, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 2 | Farklı öğrenme ihtiyaçlarına (özel gereksinimli bireyler, çok dilli öğrenenler, üstün yetenekliler vb.) sahip öğrencileri tanımlayan dil gelişim profillerini analiz edebilir. | Problem Çözme, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 3 | Kapsayıcı sınıf ortamı oluşturmaya yönelik öğretim stratejileri ve yöntemlerini Türkçe derslerine uyarlayabilir. | Benzetişim, | Performans Değerlendirme, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 4 | Farklılaştırılmış öğretim ilkelerine dayalı Türkçe materyalleri ve ders planları tasarlayabilir. | Proje, Eğitsel Oyun, | Performans Değerlendirme, |
| 5 | Çok kültürlü ve çok dilli sınıf ortamlarında dil öğretimini destekleyen etkinlikler geliştirebilir. | Proje, Eğitsel Oyun, | Performans Değerlendirme, |
| 6 | Kapsayıcı dil öğretimine ilişkin ulusal ve uluslararası politika belgelerini (MEB kararnameleri, BM Engelli Hakları Sözleşmesi vb.) eleştirel bir bakışla değerlendirebilir. | Problem Çözme, Proje, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Kapsayıcı eğitime giriş | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 2 | Kapsayıcı eğitimle ilgili temel kavramlar | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 3 | Kapsayıcı dil öğretimi ve dil öğretimi ile ilgili temel kavramlar | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 4 | Türkçenin ana dili ve yabancı/ikinci dil olarak öğretiminde temel ilkeler; kuram, yaklaşım ve yöntemler | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 5 | Türkçe Öğretim Programı ve kapsayıcılık | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 6 | Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni ve kapsayıcılık | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 7 | Kapsayıcı dil öğretiminde dinleme becerisi ve öğretimi | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 8 | Kapsayıcı dil öğretiminde okuma becerisi ve öğretimi | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 9 | Kapsayıcı dil öğretiminde konuşma becerisi ve öğretimi | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 10 | Kapsayıcı dil öğretiminde yazma becerisi ve öğretimi | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 11 | Kapsayıcı dil öğretiminde dil bilgisi öğretimi | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 12 | Kapsayıcı dil öğretiminde kültür unsuru | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 13 | Kapsayıcı dil öğretiminde teknoloji kullanımı | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| 14 | Kapsayıcı dil öğretiminde ölçme ve değerlendirme | Ders notları, kaynak kitaplar. |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | |
| Ders Kaynakları |
Taneri, P. O. (ed.) (2019). Kuramdan uygulamaya kapsayıcı eğitim. Ankara: Pegem Akademi. Ünal, E. (ed.) (2020). Kapsayıcı dil öğretimi. Ankara: Vizetek.
|
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Türkçe öğretiminin kuramsal temellerini ve yapılandırmacı yaklaşımın eğitimdeki yansımalarını analiz eder; bu bilgi birikimini öğretim sürecine uyarlamasını yapar. | X | |||||
| 2 | Okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerilerinin gelişimine yönelik çağdaş öğretim yöntem, teknik ve stratejilerini kullanarak etkin öğrenme ortamları tasarlar. | X | |||||
| 3 | Türkçe öğretiminde kullanılacak araç, gereç ve materyalleri pedagojik amaçlara uygun biçimde geliştirir, değerlendirir ve öğretim sürecine dahil eder. | X | |||||
| 4 | Türkçe ders kitaplarını dil, anlatım, görsel tasarım ve beceri alanları açısından bilimsel ölçütlerle inceler; öğretimsel değerini değerlendirir. | X | |||||
| 5 | Türkçe eğitimi alanında karşılaşılan sorunları belirler, araştırma temelli yöntemlerle çözümler üretir ve alana özgün katkılar sağlar. | X | |||||
| 6 | Dil becerileriyle ilgili alanyazını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir; araştırma ve uygulama sonuçlarını akademik etik ilkeler doğrultusunda raporlaştırır ve paylaşır. | X | |||||
| 7 | Çocuk ve gençlik edebiyatının kuramsal temellerini, türlerini ve diğer edebiyat alanlarıyla ilişkisini analiz eder; bu bilgiyi Türkçe öğretimi sürecinde bütüncül biçimde kullanır. | X | |||||
| 8 | Çocuk ve gençlik edebiyatı eserlerini değer, kültür, kapsayıcılık, dil ve estetik ölçütleri bakımından eleştirel olarak değerlendirir; uygun öğretim etkinlikleri planlar. | X | |||||
| 9 | Çocuk edebiyatı ürünlerinden yararlanarak yaratıcı, dijital ve yenilikçi öğretim uygulamaları tasarlar; medya ve yayıncılık alanındaki güncel gelişmeleri alana uyarlayarak yorumlar. | X | |||||
| 10 | Anadili eğitiminin tarihsel ve kuramsal temellerini ulusal ve uluslararası bağlamda karşılaştırmalı olarak analiz eder; farklı eğitim sistemlerinden elde edilen veriler ışığında Türkçe eğitimi programlarını eleştirel biçimde değerlendirir. | X | |||||
| 11 | Klasik ve modern poetika anlayışlarını, Türk şiirinin dönemsel gelişimiyle ilişkilendirerek yorumlar; şiirsel metinlerde poetik ilkeleri çözümleyip uygular. | ||||||
| 12 | Akademik yazma süreçlerinde bilimsel araştırma ilkelerini, etik kuralları ve yöntemsel yaklaşımları uygular; Türkçe eğitimi alanına özgün katkılar sağlayacak araştırma raporları hazırlar. | ||||||
| 13 | Dil, düşünce, kültür ve eğitim arasındaki etkileşimi felsefi ve dilbilimsel kuramlar doğrultusunda değerlendirir; bu yaklaşımları Türkçe öğretiminde kuramsal bir perspektifle yorumlar. | ||||||
| 14 | Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine ilişkin kuramsal yaklaşımları ve dil edinimi modellerini değerlendirir; bu çerçevede öğrenen özelliklerine uygun öğretim tasarımları geliştirir. | X | |||||
| 15 | Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde materyal geliştirme ilkelerini kullanarak özgün, dijital ve etkileşimli öğretim materyalleri tasarlar ve değerlendirir. | X | |||||
| 16 | Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde etik ilkeleri gözetir; öğrenen çeşitliliğine duyarlı, kapsayıcı ve sürdürülebilir eğitim uygulamaları geliştirir. | X | |||||
| 17 | Türkçe öğretimi alanındaki bilimsel kaynakları ve güncel araştırmaları eleştirel bir perspektifle analiz eder; alana katkı sağlayacak akademik çalışmalar üretir. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kapsayıcı eğitimin kuramsal temellerini ve tarihsel gelişimini Türkçe öğretimi bağlamında açıklayabilir. | |||||||||||||||||
| 2 | Farklı öğrenme ihtiyaçlarına (özel gereksinimli bireyler, çok dilli öğrenenler, üstün yetenekliler vb.) sahip öğrencileri tanımlayan dil gelişim profillerini analiz edebilir. | |||||||||||||||||
| 3 | Kapsayıcı sınıf ortamı oluşturmaya yönelik öğretim stratejileri ve yöntemlerini Türkçe derslerine uyarlayabilir. | |||||||||||||||||
| 4 | Farklılaştırılmış öğretim ilkelerine dayalı Türkçe materyalleri ve ders planları tasarlayabilir. | |||||||||||||||||
| 5 | Çok kültürlü ve çok dilli sınıf ortamlarında dil öğretimini destekleyen etkinlikler geliştirebilir. | |||||||||||||||||
| 6 | Kapsayıcı dil öğretimine ilişkin ulusal ve uluslararası politika belgelerini (MEB kararnameleri, BM Engelli Hakları Sözleşmesi vb.) eleştirel bir bakışla değerlendirebilir. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 35 |
| 1. Ödev | 15 |
| Toplam | 50 |
| 1. Final | 50 |
| Toplam | 50 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 15 | 3 | 45 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 15 | 4 | 60 |
| Ara Sınav | 1 | 4 | 4 |
| Ödev | 1 | 17 | 17 |
| Final | 1 | 4 | 4 |
| Performans Görevi (Uygulama) | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü | 140 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 5,6 | ||
| dersAKTSKredisi | 6 | ||