| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Gıda Sistemlerinde Biyoaktif Etkileşimler | GDM 506 | 0 | 3 + 0 | 3 | 6 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | YUKSEK_LISANS |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi DENİZ GÜNAL KÖROĞLU |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üyesi DENİZ GÜNAL KÖROĞLU, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Diğer |
| Dersin Amacı | Dersin amacı, gıda sistemlerinde bulunan biyoaktif bileşiklerin moleküler ve kimyasal özelliklerini, gıda matriksi ile gerçekleştirdikleri etkileşimleri ve bu etkileşimlerin bileşiklerin stabilitesi, fonksiyonel özellikleri, biyoerişilebilirlikleri ve biyoyararlanımı üzerindeki etkilerini ileri düzeyde incelemektir. Bu kapsamda fenolik bileşikler, karotenoidler ve diğer lipofilik biyoaktiflerin yapısal özellikleri ve kimyasal davranışları; protein, lipit ve polisakkaritlerle etkileşim mekanizmaları; oksidasyon ve degradasyon süreçleri; gıda işleme ve depolama koşullarının biyoaktiflerin davranışı üzerindeki etkileri ile gastrointestinal sindirim sırasında gerçekleşen dönüşümler ele alınacaktır. Ders sonunda öğrencilerin, biyoaktif bileşiklerin gıda matriksi içerisindeki davranışlarını moleküler düzeyde açıklayabilmeleri ve bu bileşiklerin stabilitesi, etkileşimleri ve gastrointestinal sindirim sürecindeki değişimlerini değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır |
| Dersin İçeriği | Bu ders, gıda sistemlerinde bulunan biyoaktif bileşiklerin kimyasal özellikleri, gıda matriksi ile etkileşimleri, stabiliteleri ve işleme koşullarına bağlı davranış değişimlerini ele alır. Fenolikler ve lipofilik biyoaktifler gibi temel bileşenlerin yapısal özellikleri ile antioksidan aktiviteleri incelenirken, protein, lipit ve karbonhidratlarla olan etkileşimlerin sistem davranışı üzerindeki etkileri değerlendirilir. Ayrıca faz davranışı, gıda işleme süreçleri ve gastrointestinal sindirim mekanizmaları üzerinden biyoaktiflerin biyoyararlanımı ve fonksiyonel etkileri bütüncül bir yaklaşımla açıklanır. |
| Sektör Desteği | |
| Destekleyen Firma | |
| Destekleyen Eğitmen |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Biyoaktif bileşiklerin temel sınıflarını, moleküler yapılarını ve kimyasal özelliklerini açıklar. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | |
| 2 | Biyoaktif bileşiklerin protein, lipit ve polisakkaritlerle etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin gıda matriksi üzerindeki etkilerini değerlendirir. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | |
| 3 | Biyoaktif bileşiklerin oksidasyon ve degradasyon mekanizmalarını ve stabilitelerini etkileyen faktörleri açıklar. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | |
| 4 | Gıda işleme ve depolama koşullarının biyoaktif bileşiklerin stabilitesi ve matriks içerisindeki davranışı üzerindeki etkilerini değerlendirir. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | |
| 5 | Gıda sistemlerinde faz davranışı ve biyoaktif bileşiklerin matriks içerisindeki dağılımını fizikokimyasal prensipler doğrultusunda yorumlar. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Benzetişim, Tartışma, Bireysel Çalışma, | |
| 6 | Gastrointestinal sindirim sürecinde biyoaktif bileşiklerin değişimini ve bioaccessibility ile biyoyararlanımı etkileyen temel faktörleri açıklar. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Tartışma, Bireysel Çalışma, Grupla Çalışma, | |
| 7 | Biyoaktif bileşiklerin moleküler özellikleri, gıda matriksi ile etkileşimleri, işleme koşulları ve gastrointestinal sindirim arasındaki ilişkileri bütüncül olarak değerlendirir. | Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Biyoaktif Bileşenlere Giriş ve Moleküler Temeller | |
| 2 | Fenolik Bileşiklerin Kimyası ve Biyolojik Aktivite Mekanizmaları | |
| 3 | Lipofilik Biyoaktifler: Karotenoidler ve Terpenler | |
| 4 | Kimyasal Stabilite: Degredasyon ve Oksidasyon Mekanizmaları | |
| 5 | Biyoaktif-Protein Etkileşimleri | |
| 6 | Biyoaktif-Lipit Etkileşimleri | |
| 7 | Biyoaktif-Polisakkarit Etkileşimleri | |
| 8 | Faz Davranışı ve Antioksidan Etkileşimler | |
| 9 | Ara Sınav (Take-home / Literatür Temelli) | |
| 10 | Gıda İşlemenin Biyoaktif Stabilitesi Üzerine Etkisi | |
| 11 | Gıda Matrisi İçerisinde Biyoaktif Stabilite ve Dağılımı | |
| 12 | Gastrointestinal Sindirim Modelleri | |
| 13 | Biyoyararlanım, Bioaccessibility ve Emilim Mekanizmaları | |
| 14 | Öğrenci ödev/proje sunumları ve dersin genel değerlendirilmesi |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | |
| Ders Kaynakları | Damodaran, S., Parkin, K. L., & Fennema, O. R. (Eds.). (2017). Fennema’s food chemistry (5th ed.). CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781315372914 Anandharamakrishnan; C., Moses, J. A., Priyanka, S., Food Digestion and Absorption: Its Role in Food Product Development, Royal Society of Chemistry, https://doi.org/10.1039/9781839162428 Yrjö H. Roos, Yoav D. Livney, Engineering Foods for Bioactives Stability and Delivery, Springer New York, NY, https://doi.org/10.1007/978-1-4939-6595-3 Ders notları |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Yaşadığı toplumun bilgi toplumu olmasına katkıda bulunmak, toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik sorunlara çözüm sunmak amaçlarıyla alanındaki bilimsel, teknolojik, sosyal veya kültürel ilerlemeleri ulusal ve uluslararası bilimsel ortamlarda (toplantılarda) tanıtır. | X | |||||
| 2 | Alanında bilimsel araştırma yaparak bilgiye genişlemesine ve derinlemesine ulaşır, alanında güncel teknik ve yöntemler ile bunların kısıtları hakkında kapsamlı bilgiye sahip olup ve elde ettiği bilgiyi değerlendirir, yorumlar ve uygular. | X | |||||
| 3 | Alanı ile ilgili problemleri tanımlar ve formüle eder, yeni ve/veya özgün fikir ve yöntemler geliştirir; karmaşık sistem veya süreçleri tasarlar ve tasarımlarında yenilikçi/alternatif çözümler ile gelişmekte olan yenilikçi yöntemleri kullanır. | X | |||||
| 4 | Kuramsal, deneysel ve modelleme esaslı araştırmaları tasarlar ve uygular, belirsiz, sınırlı ya da eksik verileri bilimsel yöntemlerle tamamlar; verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması aşamalarında ve mesleki tüm etkinliklerde toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir. | X | |||||
| 5 | Alanındaki uygulamaların sosyal, çevresel, sağlık, güvenlik, hukuki boyutlarını ve iş hayatı uygulamalarını bilir ve bunların getirdiği kısıtların farkındadır. Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin bir biçimde birlikte ve ya bağımsız çalışabilir ve sorumluluk alır. | X | |||||
| 6 | Alanının gerektirdiği SAS, SPSS, Minitab gibi istatistik programlarından en az birini etkin düzeyde kullanır. | ||||||
| 7 | Kendi çalışmalarını, Gıda Mühendisliği alanındaki uluslararası platformlarda yazılı, sözlü ve/veya görsel olarak aktarabilir. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Biyoaktif bileşiklerin temel sınıflarını, moleküler yapılarını ve kimyasal özelliklerini açıklar. | 1 | 4 | 1 | 2 | 1 | 0 | 1 |
| 2 | Biyoaktif bileşiklerin protein, lipit ve polisakkaritlerle etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin gıda matriksi üzerindeki etkilerini değerlendirir. | |||||||
| 3 | Biyoaktif bileşiklerin oksidasyon ve degradasyon mekanizmalarını ve stabilitelerini etkileyen faktörleri açıklar. | |||||||
| 4 | Gıda işleme ve depolama koşullarının biyoaktif bileşiklerin stabilitesi ve matriks içerisindeki davranışı üzerindeki etkilerini değerlendirir. | |||||||
| 5 | Gıda sistemlerinde faz davranışı ve biyoaktif bileşiklerin matriks içerisindeki dağılımını fizikokimyasal prensipler doğrultusunda yorumlar. | |||||||
| 6 | Gastrointestinal sindirim sürecinde biyoaktif bileşiklerin değişimini ve bioaccessibility ile biyoyararlanımı etkileyen temel faktörleri açıklar. | |||||||
| 7 | Biyoaktif bileşiklerin moleküler özellikleri, gıda matriksi ile etkileşimleri, işleme koşulları ve gastrointestinal sindirim arasındaki ilişkileri bütüncül olarak değerlendirir. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 50 |
| 1. Ödev | 50 |
| Toplam | 100 |
| 1. Final | 40 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 60 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 30 | 30 |
| Ödev | 1 | 35 | 35 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Toplam İş Yükü | 151 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 6,04 | ||
| dersAKTSKredisi | 6 | ||