1. Eğitim Bilgi Sistemi
  2. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
  3. Bürokrasi (2026 - 2027)
Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Bürokrasi SBK 420 8 2 + 0 2 5
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü
Dersi Verenler
Dersin Yardımcıları

Arş. Gör.Yunus Emre AYDIN

 
Dersin Kategorisi Diğer
Dersin Amacı

Bürokrasi, gerek kamuda ve gerek özel sektörde söz konusu olan bir fenomendir. Dersin amacı, bu fenomeni teorik ve uygulama olarak irdelemek, çağdaş örgütlerin sorunlarını analiz etmek, bürokrasi ile siyasi kurumlar arasındaki güç ilişkilerini değerlendirmek, bürokrasinin olumsuzluklarını gidermek konusunda çözüm önerilerini tartışmaktır.
Dersin İçeriği

Bürokrasinin tanımı, niteliği ve bürokrasi teorileri, bürokratikleşmeye neden olan faktörler, gelişmiş ve az gelişmiş ülkelerde bürokrasi, bürokrasi ve siyaset ilişkileri, bürokrasinin olumsuzlukları, Türkiye´de bürokrasinin tarihi gelişimi, siyasi rolü ve siyasal otorite ile ilişkileri, bürokrasinin sınırlandırılması ve denetimi.
Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Bürokrasi olgusunu farklı yaklaşımlar çerçevesinde tanımlar ve örnekler vererek açıklar. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Deney ve Laboratuvar,
2 Bürokratik örgütlerin ortaya çıkışı ve gelişimini tarihi, kültürel, sosyal, ekonomik ve siyasi faktörler çerçevesinde açıklar. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Deney ve Laboratuvar,
3 Weber’in bürokrasi modelini derinlemesine analiz eder. Deney ve Laboratuvar, Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası,
4 Bürokrasinin güç kaynaklarını ortaya koyarak, bürokrasinin siyasi kişi ve kurumlarla olan ilişkilerini açıklar. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Deney ve Laboratuvar,
5 Türkiye’de bürokrasinin gelişimini anlatır. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Deney ve Laboratuvar,
6 Bürokrasinin denetlenmesine ilişkin olarak farklı mekanizmaları anlatır. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Deney ve Laboratuvar,
7 Yeni yönetim anlayışını tanımlar. Yeni yönetim anlayışı ile geleneksel yönetim anlayışını karşılaştırarak analiz eder. Yeni yönetim anlayışının bürokrasi üzerindeki etkilerini değerlendirir. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Deney ve Laboratuvar,
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Bürokrasi kavramı, bürokrasinin gelişimi ve işlevleri Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.3-21. Tortop, Nuri, Eyüp G.İsbir ve Diğerleri (2007), Yönetim Bilimi, Nobel Yayınları, 7. Baskı, Ankara, ss. 331-342. Ergun, Turgay (2004), Kamu Yönetimi, TODAİE, Ankara,ss. 37-42
2 Karl Marks’ın düşüncesinde bürokrasi, liberal düşüncede bürokrasi Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.21-36Mouzelis, Nicos P. (2001), Örgüt ve Bürokrasi, Çev: H. Bahadır Akın, Çizgi Kitabevi, Konya, ss.19-28..
3 Bürokrasi ve kapitalizm, bürokrasi ve oligarşi Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.31-44. Öztürk, Namık Kemal (2003), Bürokrasinin Gücü ve Siyaset, Siyasal Kitabevi, Ankara, ss.49-73.
4 Weber’in bürokrasi modeli, Weber’e göre otorite, Weber’e göre bürokratik memurun nitelikleri Weber, Max (2005), Sosyoloji Yazıları, Çev: Taha Parla, İletişim Yayınları, 7. Baskı, İstanbul, ss. 290-307.; Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.44-58.
5 Bürokratik örgütlenmenin teknik üstünlükleri ve olumsuz sonuçları, Weber’e göre bürokrasinin sınırlandırılması, Weber’in teorisine yöneltilen eleştiriler Weber, Max (2005), Sosyoloji Yazıları, Çev: Taha Parla, İletişim Yayınları, 7. Baskı, İstanbul, ss. 307-325. Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.58-70.
6 Bürokratikleşmeye neden olan faktörler Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.70-92; Eryılmaz, Bilal (2009), Kamu Yönetimi, Okutman Yayıncılık, Ankara.
7 Bürokrasinin ve siyasi kurumların güç kaynakları, bürokrasinin demokrasiye katkıları, bürokrasinin demokrasi açısından taşıdığı olumsuzluklar, bürokrasi ve demokrasinin gerekleri Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.92-120;Bürokrasinin Gücü ve Siyaset, Siyasal Kitabevi, Ankara, ss.89-127.
8 Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde bürokrasi, Türkiye’de bürokrasi-siyaset ilişkileri Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.120-167; Tortop, Nuri, Eyüp G.İsbir ve Diğerleri (2007), Yönetim Bilimi, Nobel Yayınları, 7. Baskı, Ankara, ss. 369-392.
9 ARASINAV
10 Bürokrasinin denetlenmesinde siyasi denetim metotları Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.120-167. Özbudun, Ergun (1995), Türk Anayasa Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara, ss. 267-277.
11 Ombudsman kurumu, yargı denetimi, baskı grupları ve kamuoyu denetimi Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.175-213. Eryılmaz, Bilal (2009), Kamu Yönetimi, Okutman Yayıncılık, Ankara, ss. 317-326.
12 Sivil toplum, yönetimde açıklık, piyasa mekanizması ve garantör yöntemi Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.213-227.
13 Yönetimde desantralizasyon Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.227-233. Eryılmaz, Bilal (2009), Kamu Yönetimi, Okutman Yayıncılık, Ankara, ss. 85-88.
14 Yeni yönetim anlayışı ve bürokrasi Eryılmaz, Bilal (2008), Bürokrasi ve Siyaset, Alfa Yayınları, İstanbul, ss.233-259. Eryılmaz, Bilal (2009), Kamu Yönetimi, Okutman Yayıncılık, Ankara, ss. 17-28.
Kaynaklar
Ders Notu
Ders Kaynakları

Mises, Ludving Von (2000), Bürokrasi, Çeviren:Feridun Ergin, Liberte Yayınları, 2. Basım, Ankara. (2. hafta)
Mouzelis, Nicos P. (2001), Örgüt ve Bürokrasi, Çev: H. Bahadır Akın, Çizgi Kitabevi, Konya, ss.41-52.(3. hafta)
Mouzelis, Nicos P. (2001), Örgüt ve Bürokrasi, Çev: H. Bahadır Akın, Çizgi Kitabevi, Konya, ss.71-100. (5. hafta)
Eryılmaz, Bilal (2007), “Parlamento-Bürokrasi İlişkisinin Çeşitli Boyutları”, Kamu Yönetimi Yazıları, Ed: Bilal Eryılmaz, Musa Eken ve Diğ., Nobel Yayınları, Ankara, ss. 246-257. (7. hafta)
Oktay, Cemil (1997), Siyasal Sistem ve Bürokrasi, Der Yayınları, İstanbul. (7. hafta)
Heper, Metin (2003), “Osmanlı-Türk Devletinde Bürokrasinin Siyasal Rolü”, Türkiye’de Kamu Yönetimi, Ed: Burhan Aykaç, Şenol Durgun ve diğ., Yargı Yayınevi, Ankara, ss. 109-120. (8. hafta)
Turan, İlter (2003), “Türk Bürokrasisinde Süreklilik ve Değişim: Kemalist Dönem ve Sonrası”, Türkiye’de Kamu Yönetimi, Ed: Burhan Aykaç, Şenol Durgun ve diğ., Yargı Yayınevi, Ankara, ss. 225-236. (8. hafta)
Heper, Metin (2008), Türkiye’de Devlet Geleneği, Çev: Nalan Soyarık, Doğu-Batı Yayınları, ss. 48-93. (8. hafta)
Ergun, Turgay (2004), Kamu Yönetimi, TODAİE, Ankara, ss. 329-336. (10. hafta)
Eryılmaz, Bilal (2007), “Değişen Kamu Yönetimi Anlayışı ve Bürokrasi”, Dönüşüm Sürecinde Türkiye, Ed: Davut Dursun, Burhanettin Duran ve diğerleri, Alfa yayınları, İstanbul, ss.526-544. (14. hafta)
Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Yönetim bilimi, siyaset bilimi, sosyoloji, hukuk bilimleri, kentleşme ve çevre sorunları alanlarında kuramsal bilgi ve donanıma sahip olur. X
2 Ulusal ve uluslararası düzeyde başta kamu yönetimi olmak üzere hukuk, siyaset, sosyoloji, kentleşme ve çevre sorunları konularında kuramsal ve uygulama alanlarında ortaya çıkan yenilikleri takip eder. X
3 Kazandığı kuramsal bilgi ile analiz tekniklerini kullanarak sorunlara ve olgulara çeşitli açılardan bakabilmek, çözüm önerileri üretebilmek, politika, program ve karar taslaklarını hazırlama yetkinliğine sahip olur. X
4 Kamu hukuku mevzuatına olduğu kadar özel hukuk mevzuatına da hâkim olmak, mevzuat değişikliklerini takip etmek, mevzuatı yorumlamak ve uygulamaya aktarmak.
5 Kaymakamlık, idari yargı hâkimliği, müfettişlik, denetmenlik, kontrolörlük ve uzman yardımcılığı gibi kamu yönetimi alanlarında kendini geliştirme potansiyeline ve becerisine sahip olur. X
6 Kamu kurum ve kuruluşları ve siyasi kurumlar ile birlikte özel sektör ve sivil toplum örgütlerinin insan kaynakları, halkla ilişkiler, finans ve denetim gibi yönetim alanlarının gerektirdiği niteliklere sahip olur. X
7 Mesleki ve bilimsel etik davranış ilkelerinin bilincinde olur. X
8 Yaşam boyu öğrenme ilkesine uygun olarak bilişim teknolojileri, temel bilgisayar programları ve kamu yönetimi alanıyla ilgili bilgi sistemlerini takip etmek ve bunları etkili bir şekilde kullanabilir. X
9 Türkçeyi iyi kullanmak, iyi bir yazılı ve sözlü iletişime sahip olmak, kendini doğru şekilde ifade edebilmek ve empati yeteneğine sahip olur. X
10 Akademik ve mesleki konularda araştırma yapar, araştırma süreçlerine hâkim olur, nitel ve nicel veri analizi için paket bilgisayar programlarını kullanır. X
11 Takım çalışmasına uyumlu, inisiyatif sahibi, yenilikçi fikirlere açık ve analitik düşünebilme becerilerine sahip olur.
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11
1 Bürokrasi olgusunu farklı yaklaşımlar çerçevesinde tanımlar ve örnekler vererek açıklar.
2 Bürokratik örgütlerin ortaya çıkışı ve gelişimini tarihi, kültürel, sosyal, ekonomik ve siyasi faktörler çerçevesinde açıklar.
3 Weber’in bürokrasi modelini derinlemesine analiz eder.
4 Bürokrasinin güç kaynaklarını ortaya koyarak, bürokrasinin siyasi kişi ve kurumlarla olan ilişkilerini açıklar.
5 Türkiye’de bürokrasinin gelişimini anlatır.
6 Bürokrasinin denetlenmesine ilişkin olarak farklı mekanizmaları anlatır.
7 Yeni yönetim anlayışını tanımlar. Yeni yönetim anlayışı ile geleneksel yönetim anlayışını karşılaştırarak analiz eder. Yeni yönetim anlayışının bürokrasi üzerindeki etkilerini değerlendirir.
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ödev 15
Toplam 15
1. Yıl İçinin Başarıya 40
1. Final 60
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 3 48
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 2 32
Ara Sınav 1 8 8
Kısa Sınav 2 10 20
Ödev 1 8 8
Final 1 10 10
Toplam İş Yükü 126
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 5,04
dersAKTSKredisi 5