| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Seminer | SOS 590 | 1 | 3 + 0 | 3 | 6 |
| Ön Koşul Dersleri | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Önerilen Seçmeli Dersler | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dersin Dili | Türkçe | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dersin Seviyesi | YUKSEK_LISANS | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dersin Türü | Zorunlu | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dersin Koordinatörü | Doç.Dr. YAŞAR SUVEREN | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dersi Verenler | Doç.Dr. YAŞAR SUVEREN, | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dersin Yardımcıları | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dersin Kategorisi | Diğer | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dersin Amacı |
Bu ders, sosyolojik bir merakın nasıl bir araştırma sorusuna, o sorunun da nasıl bir araştırma tasarımına dönüştüğünü izler. İlk haftalarda bilimsel bilginin ne olduğunu ve farklı araştırma geleneklerinin toplumsal olguya nasıl yaklaştığını tartışacağız. Dönemin geri kalanı nicel araştırmanın mantığına ayrılıyor. Buradaki amaç istatistik formüllerini ya da bir analiz programının kullanımını öğretmek değil, nicel bir araştırmanın arkasındaki kararları anlamak. Bir sorunun neden betimleyici ya da açıklayıcı olarak kurulduğunu, bir kavramın nasıl ölçülebilir hâle geldiğini, bir anket maddesinin neden iyi ya da kötü yazıldığını, bir örneklemin hangi genelleme iddiasını taşıyabildiğini ve bir tablonun gerçekte ne söylediğini sorgulayabilmek bu dersin asıl hedefi. Nicel ağırlık, bilimselliğin nicellikle özdeş olduğu anlamına gelmiyor. Nicel araştırma belirli sorulara verilmiş güçlü bir cevaptır ve her güçlü cevap gibi bazı şeyleri görünür kılarken bazılarını karanlıkta bırakır. Bahar döneminde alacağınız Nitel Araştırma Tasarımı ve Analiz dersinde, bu dönem nicel olarak kurduğumuz soruyu bu kez nitel olarak ele alacağız. İki ders, aynı sorunun iki farklı mantıkla nasıl sorulabileceğini gösteren tek bir yıllık kurgu olarak tasarlandı. Dersin İşleyişi Dönem boyunca sınıfın önünde tek bir araştırmayı adım adım birlikte kuracağız. Başlangıç noktası hepinizin tanıdığı bir tuhaflık, yani sabah derslerinde yorgun ve uykusuz oturan öğrenciler. Bu gözlem her hafta bir sonraki karara ilerleyecek. Önce farklı araştırma geleneklerinin bu yorgunluğu nasıl sorunsallaştırdığını tartışacağız. Ardından onu nicel bir soruya çevirecek, kavramlarını göstergelere dönüştürecek, anket maddelerini yazacak, örneklemini kuracak ve son haftalarda verisini okuyacağız. Amaç bitmiş bir araştırmayı değil, yanlış başlangıçları ve geri dönüşleriyle birlikte bir araştırmanın yapılışını görmek. Haftalık temel okumalar Türkçedir ve derse gelmeden önce okunmalıdır. İngilizce okumalar isteğe bağlıdır ve konuyu derinleştirmek isteyenler için önerilmiştir.
Bu dersi tamamlayan öğrencinin farklı araştırma paradigmalarının toplumsal olguya ve bilgiye dair temel varsayımlarını karşılaştırabilmesi, betimleyici ve açıklayıcı araştırma sorularını ayırt edebilmesi ve hipotezin hangi durumda gerekli olduğunu gerekçelendirebilmesi beklenir. Öğrenci ilişki ile nedensellik arasındaki farkı açıklayabilmeli ve farklı araştırma tasarımlarının taşıyabildiği nedensellik iddialarını değerlendirebilmelidir. Öğrenci bir kavramı boyutlarına ve göstergelerine ayırabilmeli, anket maddeleri yazıp eleştirebilmeli, ölçme araçlarını geçerlilik ve güvenilirlik açısından sorgulayabilmelidir. Bir örneklem planının genelleme iddiasının sınırlarını tartışabilmeli, çapraz tabloları ve üçüncü bir değişkenle kontrol edilmiş ilişkileri yorumlayabilmeli, nicel araştırmanın sınırlarını fark ederek onu diğer araştırma mantıklarıyla ilişki içinde düşünebilmelidir. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dersin İçeriği |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Özel Koşullar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sektör Desteği | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Destekleyen Firma | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Destekleyen Eğitmen |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Sosyal bilim felsefesi hakkında genel bilgi sahibi olma | Anlatım, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Sözlü Sınavlar, |
| 2 | Bilimsel araştırmalarda kaynak kullanma ve atıf verme konularında yetkin olma | Tartışma, Problem Çözme, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Sözlü Sınavlar, |
| 3 | Araştırma önerisi geliştirebilme, başından sonuna araştırma sürecini tasarlayabilme | Gözlem, Problem Çözme, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Sözlü Sınavlar, |
| 4 | Nicel ve nitel araştırma tekniklerinden en az birini kullanabilme | Anlatım, Gözlem, Problem Çözme, | Sözlü Sınavlar, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Bir tuhaflıktan bir soruya. Dersin sözleşmesi | |
| 2 | Olgu mu, anlam mı? Açıklama ve anlama gelenekleri | |
| 3 | Bilen nerede durur? Eleştirel gelenekler ve düşünümsellik | |
| 4 | Paradigmadan araştırma mantığına. Tümdengelim, tümevarım, abdüksiyon | |
| 5 | Soru, kuram, hipotez ve değişken | |
| 6 | Nedensellik ve araştırma tasarımları | |
| 7 | Ara sınav (Tahminen 7.-9. Hafta arası) | |
| 8 | Kavramlaştırma ve işlemselleştirme | |
| 9 | Ölçme düzeyleri, geçerlilik, güvenilirlik ve ölçekler | |
| 10 | Anket ve soru yazımı. Tasarımın etiği | |
| 11 | Örneklem mantığı ve genelleme | |
| 12 | Betimleyici analiz. Veriyi okumak | |
| 13 | Açıklayıcı analizin mantığı. Üçüncü değişken | |
| 14 | Sayıların göremedikleri. Nicel araştırmanın sınırları |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu |
|
| Ders Kaynakları | Bourdieu, P. ve Wacquant, L. J. D. Düşünümsel Bir Antropoloji İçin Cevaplar. Çev. Nazlı Ökten. İstanbul: İletişim Yayınları. 2014 Durkheim, É. Sosyolojik Yöntemin Kuralları. Cenk Saraçoğlu, Bordo Siyah yayınevi, 2004 Mills, C. W. Sosyolojik Tahayyül. Çev. Ömer Küçük. İstanbul: Hil Yayın. 2016 Neuman, W. L. Toplumsal Araştırma Yöntemleri. Nitel ve Nicel Yaklaşımlar, Cilt I-II. Çev. Sedef Özge. İstanbul: Yayın Odası. 2006 Weber, M. Sosyal bilimlerin Metodolojisi. Çev. V. Saygın Öğütle, Küre Yayınevi, 2012.
|
| Hafta | Dokümanlar | Açıklama | Boyut |
|---|---|---|---|
| 0 | SOS 590-Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Semineri-Ders İzlencesi.pdf | 0 MB | |
| 0 | C.W.Mills-Düşünsel Zanaatkarlık Üzerine.pdf | 0 MB |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | 1.Toplumsal konu ve problemleri sosyolojik bir yaklaşımla ele alıp çözümleyebilecek teorik bilgi donanımına sahip olmak. | X | |||||
| 2 | 2. Hem teorik hem uygulamalı bir sosyolojik araştırmayı yürütebilecek yöntem bilgisini edinmiş olmak. | X | |||||
| 3 | 3. Sosyolojik bilginin ediniminde ve kullanımında salt tekrarlayıcı değil, özgün ve katkı sağlayıcı bir çaba içinde olmak. | X | |||||
| 4 | 4. Genel sosyolojik bilgiye sahip olmanın ötesinde ilgi alanına göre sosyolojinin alt disiplinlerinde daha derinlikli araştırma ve çalışmalarla uzmanlaşmak. | ||||||
| 5 | 5. Sosyal bilimlerde geliştirilen bilgi ve yaklaşımlara eleştirel ve sorgulayıcı bakma becerisi kazandırmak. | ||||||
| 6 | Bilimsel grup çalışmaları yapabilecek yabancı dil yeterliğine ulaşmak | ||||||
| 7 | Disiplinler arası araştırma yapabilme donanımına sahip olmak | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Sosyal bilim felsefesi hakkında genel bilgi sahibi olma | 3 | 5 | 4 | 4 | 4 | 0 | 4 |
| 2 | Bilimsel araştırmalarda kaynak kullanma ve atıf verme konularında yetkin olma | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 2 | 5 |
| 3 | Araştırma önerisi geliştirebilme, başından sonuna araştırma sürecini tasarlayabilme | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 2 | 5 |
| 4 | Nicel ve nitel araştırma tekniklerinden en az birini kullanabilme | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 2 | 3 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 100 |
| Toplam | 100 |
| 1. Final | 50 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 50 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 5 | 80 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Performans Görevi (Seminer) | 1 | 1 | 1 |
| Proje / Tasarım | 1 | 15 | 15 |
| Performans Görevi (Arazi Çalışması) | 1 | 10 | 10 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü | 156 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 6,24 | ||
| dersAKTSKredisi | 6 | ||