| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Ortadoğu’Da Politik Teoloji | ILA 464 | 8 | 2 + 0 | 2 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör.Dr. ZEHRA BETÜL GÜNEY ÖZÇİMEN |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör.Dr. ZEHRA BETÜL GÜNEY ÖZÇİMEN, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Alanına Uygun Öğretim |
| Dersin Amacı | Bu dersin temel amacı; din, varlık ve siyaset felsefesi ekseninde şekillenen politik teolojinin kavramsal temellerini incelemek ve bu olgunun Ortadoğu'nun toplumsal ve devletlerarası gerçekliğini nasıl inşa ettiğini disiplinlerarası bir yaklaşımla analiz etmektir. Ders, öğrencilere Ortadoğu'daki din-siyaset ve toplum-iktidar ilişkilerini kavrama becerisi kazandırmayı; bölgedeki krizleri, devletleşme süreçlerini ve küresel rekabeti teopolitik bir mercekle okuyabilme yetkinliği sunmayı hedefler. Aynı zamanda Türkiye'nin bölgedeki küresel aktör rolünü, dış politikasını ve teopolitik konumunu Ortadoğu'daki güncel gelişmeler ışığında eleştirel bir düzeyde değerlendirmeyi amaçlar. |
| Dersin İçeriği | Politik teoloji, tarihsel bir gerçeklik olarak geçmişten günümüze toplumları şekillendiren, iç çatışmaları tetikleyen ve özellikle modern dönem Ortadoğu'sunda hem devletlerin bir yaptırım aracı hem de muhalif grupların ideolojik bir silahı haline gelen dinamik bir olgudur. Bu ders kapsamında; politik teolojinin tarihsel gelişimi, öteki ve muhalefet kavramları ile Ortadoğu teopolitiğinin jeneolojisi incelenmektedir. Batı merkezli ulus-devlet ve sekülerlik modellerinin bölgeye yansımaları, İsrail-Filistin sorunu, Yahudilik ve Kudüs meselesi gibi kilit konular analiz edilmektedir. Ayrıca Ortadoğu'da sekülerleşme sancıları, radikal demokrasi talepleri, İslami grupların (tekfircilik vb.) yükselişi, Arap devrimleri ve küresel aktörlerin sömürü süreçleri ele alınmaktadır. Dersin temel odak noktalarından biri de Türkiye'nin; Körfez, Kuzey Afrika, Levant ve İran bağlamındaki teopolitik ilişkilerini, rekabet, kriz ve işbirliği sarmalında derinlemesine incelemektir. |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Politik Teolojinin temel kavramlarını Batı'da ve Ortadoğu'da tarihsel gelişimini açıklar | Problem Çözme, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, | Çoktan Seçmeli Testler, Performans Değerlendirme, |
| 2 | Politik Teolojinin farklı dönemlerde Batı'da ve Ortadoğu'da nasıl şekillendiğini ayırt eder | Problem Çözme, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | Çoktan Seçmeli Testler, Performans Değerlendirme, |
| 3 | 3. Politik teolojinin Ortadoğu'da toplumsal yapılar ve siyasal iktidar ilişkileri üzerindeki etkilerini çözümler ve analiz eder | Tartışma, Problem Çözme, | Çoktan Seçmeli Testler, |
| 4 | 4. Politik teolojinin Ortadoğu'da muhalif hareketlerdeki ve devlet politikalarındaki işlevlerini farklı örnekler üzerinden karşılaştırır | Beyin Fırtınası, Tartışma, Problem Çözme, | Çoktan Seçmeli Testler, |
| 5 | 5. Ortadoğu'da modern dönemde ortaya çıkan politik-teolojik yaklaşımları eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir | Benzetişim, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | Öz Değerlendirme, Çoktan Seçmeli Testler, |
| 6 | 6. Türkiye'nin Ortadoğu’daki rolünü dikkate alarak politika ve teoloji ilişkisini güncel bağlamlara uygular | Tartışma, Bireysel Çalışma, | Çoktan Seçmeli Testler, |
| 7 | 7. Ortadoğu'da Toplum-iktidar ilişkisini politik teolojik bir perspektiften ele alarak toplumsal ve siyasal sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirir | Problem Çözme, Anlatım, | Öz Değerlendirme, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Varlık ve Teoloji Bağlamında Politika | Kitap Okuma |
| 1 | Politik Teolojinin Tarihsel Seyri | Kitap Okuma |
| 1 | İslamiyet ve Politik Teolojinin Temelleri | Kitap Okuma |
| 2 | Ortadoğu Teopolitiğinin Jeneolojisi ve Tarihsel Arka Planı | Kitap Okuma |
| 2 | İsrail-Filistin Sorunu Bağlamında Ortadoğu'da Terör ve Muhalefet Kavramları | Kitap Okuma |
| 2 | Ortadoğu'da Sekülerleşme Süreci ve Radikal Demokrasi | Kitap Okuma |
| 3 | Ortadoğu Denkleminde Türkiye: Rekabet, Kriz ve İşbirliği | Kitap Okuma |
| 3 | Ara Sınav | Kitap Okuma |
| 3 | Ortadoğu'da Devlet ve Kimlik İnşası | Kitap Okuma |
| 4 | Küresel Aktörler, Sömürü Süreci Ortadoğu ve Arap Devrimleri | Kitap Okuma |
| 4 | Körfez Ülkeleri Teopolitikası ve Türkiye | Kitap Okuma |
| 4 | Kuzey Afrika ve Levant Bölgesi Teopolitikası ve Türkiye | Kitap Okuma |
| 5 | İran Teopolitikası ve Türkiye | Kitap Okuma |
| 5 | Ortadoğu'da Politik Teolojinin Geleceği ve Türkiye | Kitap Okuma |
| 6 | ||
| 6 | ||
| 7 | ||
| 7 | ||
| 8 | ||
| 8 | ||
| 8 | ||
| 9 | ||
| 9 | ||
| 9 | ||
| 10 | ||
| 10 | ||
| 11 | ||
| 11 | ||
| 11 | ||
| 12 | ||
| 12 | ||
| 12 | ||
| 13 | ||
| 14 | ||
| 14 |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | |
| Ders Kaynakları | Abdullah Al-arawey, The concept of the state, Abid Cabiri, Arap Düşüncesinde Din ve Siyaset, Adam Smith, Ulusların Zenginliği Alexis de Tocqueville, Amerika’da Demokrasi Baruch Spinoza, Teolojik Politik İnceleme Carl Schmitt, Siyasal Kavramı Carl Schmitt, Siyasal Teoloji, David Thomson, Siyasi Düşünce Tarihi Edmund Burke, Devrim Üzerine Düşünceler Edward Said, Oryantalizm Ernst H. Kantorowicz, Kralın İki Bedeni Fahmi Jad’an, İslam ve Sekülerleşme, Fazlur Rahman, Islam and Modernity Fewaz Gerges, Yeni Ortadoğu Arap Dünyasında Protesto ve Devrim Gilles Perrault, Kapitalizmin Kara Kitabı Giorgio Agamben, Kutsal İnsan Egemen İktidar ve Çıplak Hayat Haris Van Der Loo, Modernleşmenin Paradoksları Ibn Haldun, Mukaddime John Rawls, Bir Adalet Teorisi Machiavelli, Prens Marcel A. Boisard, Batı Dayatmacılığı ve İslam Max Weber, Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu Mehmet Ali Büyükkara, Çağdaş İslami Akımlar Mehmet Özay, Sekülerleşme ve Din Mete Tunçay, Batı’da Siyasal Düşünceler Tarihi Montesque, Kanunların Ruhu Muhammad Ebu Rabi’, Çağdaş Arap Düşüncesi Muhammad Ikbal, İslam Dini Düşüncesinin Yeniden İnşası Oral Sander, Siyasi Tarih Oswald Spengler, Batı’nın Çöküşü Richard Tamas, Batı Düşünce Tarihi Samir Amin, Avrupa ve Arap Dünyası Seyyid Kutup, İslam’da Sosyal Adalet Seyyid Kutup, Yoldaki İşaretler Sherman Jackson, The Islamic State Spinoza, Aklın Islahı Üzerine Bir Deneme St. Auigustinus, Tanrı Devleti Talal Asad, Formations of The Secular Tayyar Arı, Amerika’da Siyasal Yapı Lobiler ve Dış Politika Tayyar Arı, Geçmişten Günümüze Ortadoğu Tayyar Arı, Uluslararası İlişkiler Teorileri Thomas Hobbes, Leviathan Wael B. Hallaq, The Impossible State Zehra Betül Güney, Hasan el-Benna'yı Yeniden Okumak, Zehra Betül Güney, Seyyid Kutup’u Yeniden Okumak, Zehra Betül Güney, Tarih Boyunca Mescidi Aksa ve Yahudiler Zehra Betül Güney-Ali Hasan Gallum, Esbat Zehra Betül Güney, Ortadoğu ve Batı Medyasında 15 Temmuz Darbe Girişimi ile Mısır Mukayesesi |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | İlahiyat alanında temel kavramları kavrar, kavramlar arası ilişkilere hâkimdir. | X | |||||
| 2 | Bir yabancı dili kullanarak İlahiyat alanında kuramsal ve uygulamalı bilgileri izler ve ilgili alandaki uzman ve uzman olmayan kişi ve kuruluşlarla bu bilgileri paylaşır. (Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyinde). | X | |||||
| 3 | Edindiği ilahiyat bilgisinin gerekleri doğrultusunda tutum ve davranışlarıyla topluma örnek olacak davranışlar sergiler. Sosyal ve kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar. | X | |||||
| 4 | Klasik ve güncel dini meseleleri saptama, tanımlama, eleştirel bir yaklaşımla değerlendirme, yorumlama, formüle etme ve çözme becerisine sahiptir; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçer ve uygular. | X | |||||
| 5 | İlahiyat alanındaki bilgi ve beceriler ile alandaki sorunlara yönelik bilimsel yöntemlerle ortaya konulmuş çözüm önerilerini ilgili kişi ve kurumlarla çeşitli iletişim araçları vasıtasıyla paylaşır. | X | |||||
| 6 | Dini anlayış ve uygulamaların evrensel ve toplumsal boyuttaki (güvenlik, sağlık, iktisat, çevre, vb.) etkileri ve hukuksal sonuçları hakkında farkındalık sahibidir. | X | |||||
| 7 | Sorumluluğu altındakilerin öğrenme gereksinimlerini belirler, öğrenme süreçlerini yönetir ve kişisel, mesleki alandaki gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlar. | X | |||||
| 8 | İlahiyat alanındaki güncel bilgileri içeren ders kitaplarına, uygulama araç-gereçlerine ve bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerine dair sahip olduğu kuramsal ve uygulamalı bilgileri eğitim-öğretim, araştırma ve topluma hizmet alanlarında kullanır. | X | |||||
| 9 | Değişen hayata ve yeniliğe karşı açık tutuma sahiptir; toplumsal, ekonomik, yasal ve siyasal gelişmelerden haberdardır. | X | |||||
| 10 | Toplumsal alanda karşılaşılan karmaşık dini meseleleri çözmek için bireysel inisiyatif alarak bağımsız çalışır veya ekip üyesi olarak sorumluluk alır. | X | |||||
| 11 | İlahiyat alt dalları ve diğer bilim alanları ile ilişki kurarak disiplinler arası araştırma -inceleme, yorum ve analiz yapar. | X | |||||
| 12 | Alanındaki çeşitli sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır; yaşam boyu öğrenmeye ve sorgulamaya ilişkin olumlu tutum geliştirir. | X | |||||
| 13 | İlahiyat alanındaki bilgilerin toplanması, analiz edilmesi, yorumlanması, sonuçların duyurulması ve kullanılması aşamalarında toplumsal, kültürel, bilimsel ve ahlakî değerleri gözetir. | X | |||||
| 14 | İlahiyat alanı için uygun araçları seçer, kullanır, geliştirir ve alanın gerektirdiği bilgi ve bilişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Politik Teolojinin temel kavramlarını Batı'da ve Ortadoğu'da tarihsel gelişimini açıklar | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 5 |
| 2 | Politik Teolojinin farklı dönemlerde Batı'da ve Ortadoğu'da nasıl şekillendiğini ayırt eder | ||||||||||||||
| 3 | 3. Politik teolojinin Ortadoğu'da toplumsal yapılar ve siyasal iktidar ilişkileri üzerindeki etkilerini çözümler ve analiz eder | ||||||||||||||
| 4 | 4. Politik teolojinin Ortadoğu'da muhalif hareketlerdeki ve devlet politikalarındaki işlevlerini farklı örnekler üzerinden karşılaştırır | ||||||||||||||
| 5 | 5. Ortadoğu'da modern dönemde ortaya çıkan politik-teolojik yaklaşımları eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir | ||||||||||||||
| 6 | 6. Türkiye'nin Ortadoğu’daki rolünü dikkate alarak politika ve teoloji ilişkisini güncel bağlamlara uygular | ||||||||||||||
| 7 | 7. Ortadoğu'da Toplum-iktidar ilişkisini politik teolojik bir perspektiften ele alarak toplumsal ve siyasal sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirir | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 100 |
| Toplam | 100 |
| 1. Final | 60 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 40 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|