| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Kavramsal Tasarım | MIM 005 | 0 | 1 + 2 | 2 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | Yok |
| Önerilen Seçmeli Dersler | Yok |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Arş.Gör.Dr. SEREFRAZ AKYAMAN |
| Dersi Verenler | Arş.Gör.Dr. SEREFRAZ AKYAMAN, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Alanına Uygun Öğretim |
| Dersin Amacı |
|
| Dersin İçeriği | Ders kapsamında tasarımda yaratıcılık, tasarım problemi tanımı ve kullanıcı odaklı araştırma yaklaşımları ele alınır. Brainwriting, SCAMPER, AEIOU, Mind Mapping, Morphological Matrix, 6 Thinking Hats, Disney yöntemi, Persona ve Storyboard gibi yaratıcılık ve fikir geliştirme teknikleri hem kuramsal hem uygulamalı olarak incelenir. Öğrenciler, belirlenen bir tasarım problemi üzerinden bu yöntemleri uygulayarak çoklu alternatifler üretir, yapılandırılmış değerlendirme araçlarıyla karar verme süreçlerini geliştirir. Ders sürecinde üretken yapay zekâ araçları metin ve görsel üretim bağlamında kontrollü ve karşılaştırmalı biçimde kullanılır; üretken yapay zekâ araçları destekli ve desteksiz tasarım süreçleri reflection log çalışmaları üzerinden analiz edilir. |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Tasarım problemini kullanıcı, bağlam ve davranış boyutlarıyla analiz eder ve gözlem temelli problem çerçevesi oluşturur. | Anlatım, Tartışma, Problem Çözme, | Ödev / Evde-Çöz Sınavlar, |
| 2 | Farklı yaratıcılık ve fikir üretme yöntemlerini uygun tasarım problemlerinde seçer ve uygular. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | |
| 3 | Yapay zekâ destekli ve yapay zekâdan bağımsız fikir üretme süreçlerini karşılaştırır; yapay zekâyı tasarım sürecinde bilinçli ve destekleyici bir araç olarak konumlandırır. | Grupla Çalışma, Tartışma, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 4 | Üretilen tasarım alternatiflerini çok ölçütlü olarak eleştirel biçimde değerlendirir ve seçimlerini gerekçelendirir. | Anlatım, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Doğru Yanlış Testleri, |
| 5 | Tasarım sürecini yansıma günlüğü (reflection log) ve süreç dokümantasyonu yoluyla izler, analiz eder ve geliştirir. |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Tasarım nedir? | |
| 2 | Tasarım problemi nedir? Problem çözme nedir? Tasarım nereden başlar? Gözlem Ve AEIOU | |
| 3 | Yaratıcılık nedir? Problem çözme nedir? Beyin fırtınası ve serbestyazım | |
| 4 | Yaratıcılık yöntemleri: SCAMPER | |
| 5 | AI ile Fikir Üretimi ve Karşılaştırma | |
| 6 | Öğrenilen tekniklerin uygulamasına dair öğrenci sunumları ve tartışmalar | |
| 7 | Yaratıcılık yöntemleri: 100 Thumbnails ve zihin haritası | |
| 8 | Yaratıcılık yöntemleri: Morfolojik matris | |
| 9 | Yaratıcılık yöntemleri: Persona ve Storyboard | |
| 10 | Yaratıcılık yöntemleri: 6–3–5 & Disney Methodu | |
| 11 | Yaratıcılık yöntemleri: 6 Düşünce şapkası | |
| 12 | Yaratıcılık yöntemleri: Yanal düşünce tekniği | |
| 13 | Bireysel çalışma kapsamında yaratıcılık yöntemlerini kullanarak fikir geliştirme egzersizleri ve tartışmaları | |
| 14 | Bireysel çalışma kapsamında yaratıcılık yöntemlerini kullanarak fikir geliştirme egzersizleri ve tartışmaları |
| Kaynaklar | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ders Notu | ||||||
| Ders Kaynakları |
|
|||||
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Araştırma ve Eleştirel Düşünme Becerisi: Mimari ve kentsel ölçekte belirli sorunlara karşı araştırma, anlama, analiz etme, bilgi üretme, karşılaştırmalı olarak inceleme ve farklı açılardan değerlendirmeler aracılığıyla çözüm önerileri ve stratejik yaklaşımlar geliştirme. | X | |||||
| 2 | İletişim ve Sunum Becerisi: Meslek ortamlarında ve toplumda, uygun temsil araçlarını kullanarak verimli yazabilme ve konuşabilme; doğru iletişim kurmak üzere geleneksel el çizimleri ve bilgisayar teknolojilerinin kullanıldığı çeşitli tekniklerle programlama ve tasarım sürecinin her aşamasını uygun tekniklerle ifade edebilme, etkili sunum yapabilme. | X | |||||
| 3 | Tasarım Becerileri: Tasarımın temel ilkelerini ve gerekliliklerini kavrayarak etkin şekilde kullanabilme, ilgili ölçüt ve standartlar doğrultusunda farklı alternatifler üretebilme. | X | |||||
| 4 | Bütünleşik Değerlendirme ve Karar Verme: Tasarım problemlerini çözümlemede kentsel ölçekten tekil malzeme kullanımına; toplumsal yaklaşımdan bireysel kullanım ilişkisine kadar geniş bir aralığa odaklanan unsurları bir arada değerlendirebilme. Mimari ve kentsel tasarım problemlerinin çözümlenmesinde çevrenin bilinçli kullanımı, erişilebilirlik, çevresel sistemler, taşıyıcı sistemler, yapı servis sistemleri gibi birden fazla değişkeni, belirlenen tema ve bağlam kapsamında bir arada kullanabilme. | ||||||
| 5 | Mimarlık Tarihi ve Kültür: Mimarlık tarihi kapsamında incelenen örnekleri anlama ve kavrama; bunları şekillendiren yerel, bölgesel, küresel ortamlara ait kültürel normları mimari, sosyo-ekonomik, politik, estetik ve teknolojik faktörler bağlamında değerlendirerek bu mirasın etkilerini anlama; mimarlık düşüncesi ve uygulamasına ilişkin yenilikleri takip ederek yaşam boyu öğrenmeye açık olma. | ||||||
| 6 | Kültürel Çeşitlilik: Yerel ve küresel ölçekte farklı kültürlere sahip toplum ve bireylerin ihtiyaçları, değerleri, davranışsal normları hakkında bilgi edinme ve söz konusu kültürel çeşitliliğin etkinlik zemini olan sosyo-mekânsal dinamikleri anlama. | ||||||
| 7 | Çevresel Sistemler ve Sürdürülebilir Tasarım: Çevresel sistemlere ve coğrafi özelliklere göre tasarım kriterlerinin çeşitliliğini anlama ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda kamu yararını gözeterek kaynakların korunarak gelecek nesillere aktarılmasına katkıda bulunacak mekanlar oluşturabilme. | ||||||
| 8 | Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması: Tarihi ve doğal çevreyi tanıma, önemini kavrama ve koruma bilinci kazanma; tarihi anıtların ve yapıların belgelenmesi, rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerini hazırlamak için gerekli temel teknikleri anlama. | ||||||
| 9 | Biçimsel ve Strüktürel Kompozisyon: Form, fonksiyon, strüktür ilişkilerini bir bütün olarak ele alabilme ve mekânsal düzeyde kavrayabilme; yapı malzemeleri ve bileşenlerinin üretim, kullanım ve uygulamalarıyla ilgili ilke ve standartları anlama. | ||||||
| 10 | Taşıyıcı Sistemler: Taşıyıcı sistemlerin temel özelliklerini anlama, çağdaş taşıyıcı sistemlerin gelişimi ve uygulama alanları hakkında bilgi sahibi olma, ilgili disiplinler ile iş birliği kabiliyeti edinme. | ||||||
| 11 | Yapı Servis Sistemleri: Yapı tasarımında, strüktürel, çevresel, güvenlik, yapı kabuğu ve bina servis sistemlerini (tesisat, elektrik, sirkülasyon, iletişim, güvenlik ve yangın koruma) anlama, değerlendirme, seçme ve tasarım sürecine entegre edebilme. | ||||||
| 12 | Proje Yönetimi ve Saha Uygulamaları: Proje yönetimi, iş planlama, finansal yönetim, ekip oluşturma, girişimcilik ve liderlik konularında temel ilkeleri anlama ve uygulayabilme. | ||||||
| 13 | Finansal Değerlendirme: Fizibilite çalışmaları, yapı maliyeti öngörüleri, işletme maliyetleri, bina yaşam döngüsü gibi kısa, orta ve uzun vadeli finansal konuların temelleri hakkında yeterli bilgi sahibi olma. | ||||||
| 14 | Meslek Etiği, Alanla İlgili Mevzuat ve Yasal Sorumluluklar: Kamu yararı, sağlığı, güvenliği ve refahı için, mülkiyet hakları, imar ve iskân yönetmelikleri, kullanıcı hakları gibi tasarımı etkileyen konularda mimarın yasal sorumluluklarını anlama, mimari tasarım ve uygulamada mesleki muhakemenin kullanılmasına ilişkin etik değerlerin rolünü kavrayabilme. | ||||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Tasarım problemini kullanıcı, bağlam ve davranış boyutlarıyla analiz eder ve gözlem temelli problem çerçevesi oluşturur. | 5 | 3 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 2 | Farklı yaratıcılık ve fikir üretme yöntemlerini uygun tasarım problemlerinde seçer ve uygular. | 5 | 3 | 4 | 0 | ||||||||||
| 3 | Yapay zekâ destekli ve yapay zekâdan bağımsız fikir üretme süreçlerini karşılaştırır; yapay zekâyı tasarım sürecinde bilinçli ve destekleyici bir araç olarak konumlandırır. | 5 | 3 | 4 | 0 | ||||||||||
| 4 | Üretilen tasarım alternatiflerini çok ölçütlü olarak eleştirel biçimde değerlendirir ve seçimlerini gerekçelendirir. | 5 | 2 | 3 | |||||||||||
| 5 | Tasarım sürecini yansıma günlüğü (reflection log) ve süreç dokümantasyonu yoluyla izler, analiz eder ve geliştirir. | 5 | 3 | 4 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Kısa Sınav | 25 |
| 1. Ödev | 50 |
| 2. Kısa Sınav | 25 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 60 |
| 1. Final | 40 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Ödev | 1 | 12 | 12 |
| Final | 1 | 20 | 20 |
| Kısa Sınav | 2 | 1 | 2 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 5 | 7 | 35 |
| Toplam İş Yükü | 117 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 4,68 | ||
| dersAKTSKredisi | 5 | ||