| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İşitme Yetersizliği ve İletişim Yöntemleri | OZE 207 | 3 | 3 + 0 | 3 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi ÖZLEM ASLAN BAĞCI |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üyesi ÖZLEM ASLAN BAĞCI, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Diğer |
| Dersin Amacı | Öğrencilerin işitme yetersizliğinin dil, konuşma ve iletişim üzerindeki etkilerine dair önceki bilgilerini pekiştirmek ve bu temel üzerine iletişim yöntemleri konusunda derinlemesine bilgi sahibi olmak. |
| Dersin İçeriği | • İşitme engellilerin eğitiminde kullanılan işaret destekli ve işaret desteksiz iletişim yöntemlerini tanıması ve karşılaştırabilmesi. • Türk İşaret Dili'nin (TİD) yasal statüsü ve Türkiye'deki uygulamalar hakkında güncel bilgi sahibi olması. • Erken tanı, erken müdahale ve aile katılımı süreçlerini kavraması. • Bireysel özelliklere ve aile tercihlerine göre uygun iletişim yaklaşımını önerebilecek bilgi ve tutumu kazanması. • Alan çalışması, vaka analizi ve sunum yoluyla derse etkin katılım sağlaması ve uygulamalı deneyim kazanması. |
| Özel Koşullar | |
| Sektör Desteği | |
| Destekleyen Firma | |
| Destekleyen Eğitmen |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | İletişim yöntemlerinin tarihsel gelişimini ve oralizm-manualizm tartışmasını açıklar. | Anlatım, Soru-Cevap, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 2 | İşaret desteği alan iletişim yöntemlerini (işaret dili, TİD, parmak alfabesi, Cued Speech, Total Communication) tanımlar ve karşılaştırır. | Tartışma, Grupla Çalışma, | Ödev / Evde-Çöz Sınavlar, |
| 3 | İşaret desteği almayan iletişim yöntemlerini (yapısal sözel yöntem, Van Uden, işitsel-sözel yaklaşım, akupedik yöntem) tanımlar ve karşılaştırır. | Tartışma, Grupla Çalışma, | Ödev / Evde-Çöz Sınavlar, |
| 4 | Erken tanı/müdahale ve aile danışmanlığı süreçlerini açıklar. | Anlatım, Soru-Cevap, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 5 | Bir vaka üzerinden uygun iletişim yöntemi seçimini gerekçelendirerek sunar. | Problem Çözme, | Ödev / Evde-Çöz Sınavlar, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İşitme yetersizliği tanım/sınıflandırması, dil-konuşma gelişimi (işiten/işitme engelli karşılaştırması), konuşmadaki parçasal/parçalarüstü farklılıklar | |
| 2 | Dünyada işitme engelliler eğitiminde oralizm–manualizm tartışmasının tarihçesi; yöntem tercihlerini etkileyen tıbbi, eğitsel ve toplumsal faktörler | |
| 3 | İşaret dili kavramı ve doğal bir dil olarak yapısı; parmak alfabesi; Türk İşaret Dili'nin (TİD) 2019'da yasal olarak tanınması ve Türkiye'deki güncel statüsü | |
| 4 | İşaretle konuşma sistemleri, İpuçlarıyla Konuşma (Cued Speech), Tüm İletişim (Total Communication) yaklaşımı | |
| 5 | Yenidoğan işitme taraması, erken tanının önemi, erken müdahale programları ve aileye ilk bilgilendirme süreci | |
| 6 | İşitme engelli çocuğun ailesine yönelik rehberlik ve danışmanlık süreçleri; aile-merkezli uygulamalar; iletişim yöntemi seçiminde ailenin rolü | |
| 7 | Ara Sınav | |
| 8 | Yapılandırılmış/Yapısal Sözel Yöntem temel ilkeleri ve uygulama örnekleri. | |
| 9 | Doğal İşitsel-Sözel Yaklaşım,işitsel-sözel rehabilitasyonun temel bileşenleri. | |
| 10 | İşitme cihazları ve koklear implantın çalışma ilkeleri; implant sonrası işitsel-sözel rehabilitasyon süreci; FM sistemleri ve sınıf akustiği. | |
| 11 | İşitme engelli çocuklarda okuma-yazma becerilerinin gelişimi; sınıf içi düzenlemeler ve öğretmenin rolü; kaynaştırma ortamında akustik ve materyal uyarlamaları | |
| 12 | İşaret destekli ve işaret desteksiz yöntemlerin güçlü/sınırlı yönlerinin karşılaştırılması; çocuğun bireysel özellikleri, aile tercihleri ve okul olanaklarına göre yöntem seçimi; vaka tartışmaları | |
| 13 | Öğrenci grup sunumları | |
| 14 | Öğrenci grup sunumları |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | |
| Ders Kaynakları | Özlem Aslan Bağcı, Hakan Sarı - İşitme Engelliler ve Eğitimleri - Nobel Yayınevi - 2024 İşitme Yetersizliği Olan Çocuklar ve Eğitimleri- Eğitim Yayınevi- 2025 |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Özel eğitim, öğretmenlik mesleği, genel kültür ve temel bilimlerle ilgili güncel bilgileri tanımlar. | X | |||||
| 2 | Öğrencilerinin seviyesini öğretime başlamadan önce değerlendirip, sonuçları veli ve yöneticilerle paylaşır; bu sonuçlara göre bireyselleştirilmiş eğitim planı hazırlayıp kullanır. | X | |||||
| 3 | Alanıyla ilgili sahip olduğu bilgi ve becerileri yasal ve etik kurallar çerçevesinde mesleğinde ve günlük yaşantısında kullanır. | X | |||||
| 4 | Öğretim ve araştırma amacıyla temel düzeyde (Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzey) bilişim teknolojilerini kullanarak özel gereksinimli birey ve ailesine destek sağlar. | X | |||||
| 5 | Özel eğitim ve öğretmenlik mesleğiyle ilgili uygulamalarda öngörülemeyen durumlarla karşılaştığında çözüm önerileri geliştirir. | X | |||||
| 6 | Öğrenmeyi öğrenme, öz-düzenleme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme becerilerini amacına yönelik kullanır. | X | |||||
| 7 | Özel eğitim ve öğretmenlik mesleğiyle ilgili bilimsel ürünleri inceler ve/veya yeni ürünler ortaya koyar. | X | |||||
| 8 | Yaşam boyu öğrenmeye karşı olumlu tutum ve davranışlar sergileyerek alanıyla ilgili seminer, konferans, çalıştay vb. çalışmalara katılır. | ||||||
| 9 | Özel eğitim ve öğretmenlik mesleğiyle ilgili bilgileri yeni gelişmeleri takip edip, meslektaşlarıyla ortak çalışabilir. | X | |||||
| 10 | Alanıyla ilgili ihtiyaç duyduğu bilgilere erişmek için temel düzeyde (Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi) yabancı dil bilgisini kullanır. | X | |||||
| 11 | Özel eğitim çalışmalarında öğrencilerin yaşadığı çevrenin sosyo-kültürel ve ekonomik özelliklerine göre plan ve projeler hazırlayıp, uygular ve yönetir. Sonuçları ilgili kişi ve kurumlarla paylaşır. | ||||||
| 12 | Özel gereksinimli bireyler, aileleri ve diğer uzmanlar ile çalışma konusunda etkili iletişim becerilerini kullanır. | ||||||
| 13 | Özel gereksinimli öğrencilere iletişim ve sosyal becerileri kazandırabilme ve onların sosyal kabulünü artırabilme konusunda sahip olduğu bilgi ve becerileri verimli şekilde kullanır. | X | |||||
| 14 | Sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kalite kültürü ve kültürel değerlerin korunması ile çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli bilince sahip olup, bu değerleri mesleğinde ve günlük yaşantısında kullanır. | X | |||||
| 15 | Öğrencilerin tüm özellikleri (ek özrü, sağlık problemleri vb.) ve ihtiyaçları doğrultusunda düzenlemeler yapar. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | İletişim yöntemlerinin tarihsel gelişimini ve oralizm-manualizm tartışmasını açıklar. | 3 | 3 | 2 | 3 | 4 | ||||||||||
| 2 | İşaret desteği alan iletişim yöntemlerini (işaret dili, TİD, parmak alfabesi, Cued Speech, Total Communication) tanımlar ve karşılaştırır. | 4 | 3 | 4 | 3 | |||||||||||
| 3 | İşaret desteği almayan iletişim yöntemlerini (yapısal sözel yöntem, Van Uden, işitsel-sözel yaklaşım, akupedik yöntem) tanımlar ve karşılaştırır. | 2 | 2 | 3 | ||||||||||||
| 4 | Erken tanı/müdahale ve aile danışmanlığı süreçlerini açıklar. | |||||||||||||||
| 5 | Bir vaka üzerinden uygun iletişim yöntemi seçimini gerekçelendirerek sunar. | 4 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 20 |
| 1. Ödev | 80 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 40 |
| 1. Final | 60 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Ödev | 1 | 20 | 20 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Final | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü | 120 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 4,8 | ||
| dersAKTSKredisi | 5 | ||