Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Türk ve İslam Sanatında Simge Çözümlemeleri SAN 610 0 3 + 0 3 6
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Doktora
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü Doç.Dr. GÜLSEN TEZCAN KAYA
Dersi Verenler
Dersin Yardımcıları

Doç. Dr. Gülsen TEZCAN KAYA

Dersin Kategorisi Diğer
Dersin Amacı

Türk ve İslam sanatında ikonografi ve simge çözümlemelerini öğretmeyi amaçlar.

Dersin İçeriği

Türk ve İslam sanatında mimari, mimari süsleme ve el sanatlarında karşılaşılan kompozisyon, motif, figür, nesne, yazı gibi anlatımların simgesel anlamlarının çözümlenmesi, simgelerin kökeni, ait oldukları kültür yapısı, farklı coğrafya ve zamanlarda sürekliliği, tarihlendirme ve bölge belirlemede kullanım yöntemleri ele alınır.

Özel Koşullar
Sektör Desteği
Destekleyen Firma
Destekleyen Eğitmen
Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 İkonografi ve simge arasındaki farkı kavrar Anlatım, Beyin Fırtınası, Bireysel Çalışma,
2 Simgesel anlamlara göre gruplamalar yapar Anlatım, Beyin Fırtınası, Bireysel Çalışma,
3 Motif, figür ve nesnelerin simgesel anlamlarını çözümler Anlatım, Beyin Fırtınası, Gösterip Yaptırma,
4 Simgeleri yorumlayarak tarihlendirme ve bölge belirlemesi yapar. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Bireysel Çalışma,
5 Süsleme sanatlarında Türk kültürünün etkisini değerlendirir Anlatım, Beyin Fırtınası, Gösterip Yaptırma,
6 Araştırma projesi önerir Anlatım, Beyin Fırtınası, Bireysel Çalışma, Gösterip Yaptırma, Deney ve Laboratuvar,
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Göstergebilim, gösterge türleri
2 Göstergebilim, gösterge türleri
3 İkonografi ve simge kavramları
4 İkonografi ve simge kavramları
5 Türk ve İslam sanatında simgeler ve çözümlemeleri
6 Türk ve İslam sanatında simgeler ve çözümlemeleri
7 Türk ve İslam sanatında simgeler ve çözümlemeleri
8 Türk ve İslam sanatında simgeler ve çözümlemeleri
9 Sınav
10 Türk ve İslam sanatında simgeler ve çözümlemeleri
11 Türk ve İslam sanatında simgeler ve çözümlemeleri
12 Türk ve İslam sanatında simgeler ve çözümlemeleri
13 Sunum hazırlama
14 Değerlendirme
Kaynaklar
Ders Notu

Öğretim üyesi tarafından verilecektir

Ders Kaynakları

 

Parlatici, H; Kaya, GT; Öztürk, M; Ersoy, S; - Topological approaches to the study of Seljuk architectural ornaments: insights from a mosque, madrasa, and palace in Anatolia - HUMANITIES & SOCIAL SCIENCES COMMUNICATIONS - Vol.13 - DOI : 10.1057/s41599-026-07584-3 - MAY 18 - English - Article - 2026

GÜLSEN TEZCAN KAYA - Dresden Sachsischen Landesbibliothek’te Bulunan Fuzûlî’nin Beng ü Bâdesi - ARIŞ Sanat Tarihi Dergisi, - pp.1 - ISSN : 1301-255X - DOI : 10.32704/akmbaris.2026.222 - 2026 

Tezcan Kaya, G. - Aydınlıktan Karanlığa Geçen Bir Karakter: İslam Resminde Zahhâk Betimi Üzerine Bir Değerlendirme - Mevzu –Sosyal bilimler dergisi (Online) - pp.797 - DOI : 10.56720/mevzu.1334124 - tur - paper - 2023

Kaya, G. - Göksel Dünyada İyilik ve Kötülüğün Sembolleri: İslam Tasvir Sanatında Melek ve Şeytan - MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi - pp.142 - ISSN : 1309-4815 - tur - paper - 2020

GÜLSEN TEZCAN KAYA - Babasının Mecnûn’u Kâbe’ye Götürmesi: Nizamî Hamsesi’nden Bir Hikâyenin Tasvirlerinin İkonografik İncelemesi - Toplum Bilimleri Dergisi - Vol.31 - pp.17 - ISSN : 2147-5644 - DOI : 10.29228/tbd.2007.54745 - 2021

 

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 İleri sürülen bir tezden yola çıkarak, bununla ilgili araştırma ve proje bazında çalışma alışkanlığı kazanımıyla bir sanat tarihi alanında bilimsel bir çalışma gerçekleştirebilme X
2 Sanatın tarihsel süreç içinde gelişimi çizebilme
3 Sanatsal üsluplar ve özelliklerini ayırt edici özelliklerini kavrayabilme
4 Sanatsal varlıklarımızın sanat tarihi içerisindeki yeri ve dünya sanat tarihine katkılarını değerlendirebilme.
5 Anolojik değerlendirme yapabilme, kendi kültürünü ve sanatını referans alabilecek özgüvende ve yaşadığı çağın olgularını kavrayabilecek donanımda, kendi bilimsel problematiklerini, bilimsel bir dil ile ifade edebilen zihinler yetiştirebilme.
6 Bilimsel çalışmalarını ulusal ve uluslar arası toplantılarda bilim çevreleri ile paylaşabilecek bireylerin yetiştirilmesi
7 Kültür ve sanat varlıklarının korunması ve yaşatılması hususunda duyarlı ve çağdaş düşünebilme
8 Modern yada tarih devirlerinde üretilmiş bir sanat yapıtını kendi bütünü içerisinde değerlendirip, yorumlayabilme yeteneğini geliştirme
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8
1 İkonografi ve simge arasındaki farkı kavrar
2 Simgesel anlamlara göre gruplamalar yapar
3 Motif, figür ve nesnelerin simgesel anlamlarını çözümler
4 Simgeleri yorumlayarak tarihlendirme ve bölge belirlemesi yapar.
5 Süsleme sanatlarında Türk kültürünün etkisini değerlendirir
6 Araştırma projesi önerir
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ara Sınav 50
1. Kısa Sınav 30
1. Ödev 20
Toplam 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 3 48
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 1 16
Ara Sınav 1 20 20
Kısa Sınav 1 15 15
Ödev 1 30 30
Final 1 20 20
Toplam İş Yükü 149
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 5,96
dersAKTSKredisi 6