| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İleri Gıda Analizleri | GDM 554 | 1 | 3 + 0 | 3 | 6 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | YUKSEK_LISANS |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | Doç.Dr. GÜLİZ HASKARACA |
| Dersi Verenler | Doç.Dr. GÜLİZ HASKARACA, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Diğer |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilere gıdaların bileşimi, kalite özellikleri, güvenliği, raf ömrü ve fonksiyonel özelliklerinin belirlenmesinde kullanılan ileri analitik yöntemlerin temel prensiplerini, kullanım alanlarını ve elde edilen sonuçların yorumlanmasını öğretmek amaçlanmıştır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; ileri gıda analizlerine giriş ve laboratuvar güvenliği, HPLC ve GC gibi kromatografik yöntemler, spektroskopik analizler ve kalibrasyon eğrilerinin oluşturulması, raf ömrü analizleri, antioksidan ve antimikrobiyal aktivite tayinleri, SEM ve TEM elektron mikroskobu teknikleri, DSC ve TGA termal analizleri, hiperspektral görüntüleme, tekstür ve reolojik analizler, viskozite ölçümleri, SDS-PAGE, PCR ile moleküler analizler ve INFOGEST in vitro sindirim modeli kapsamında biyoyararlanım ile antinutrisyonel bileşenlerin analizlerini kapsamaktadır. Ders içeriği teorik bilgilerin yanı sıra seçilmiş spektroskopik ve antimikrobiyal analizlerin laboratuvar uygulamalarıyla desteklenmesini içermektedir. |
| Sektör Desteği | |
| Destekleyen Firma | |
| Destekleyen Eğitmen |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Gıda analizlerinde kullanılan ileri analitik yöntemlerin temel prensiplerini ve kullanım alanlarını kavrar. | Anlatım, Soru-Cevap, Bireysel Çalışma, | |
| 2 | Kromatografik, spektroskopik, mikroskobik, termal, reolojik ve moleküler analiz yöntemlerinin gıda analizlerindeki uygulamalarını öğrenir. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Bireysel Çalışma, Grupla Çalışma, | |
| 3 | Gıdaların kalite, güvenlik, raf ömrü ve fonksiyonel özelliklerinin değerlendirilmesinde uygun analiz yöntemlerini seçmeyi ve elde edilen sonuçları yorumlamayı öğrenir. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Eğitsel Oyun, | |
| 4 | Spektrofotometrik, antioksidan ve antimikrobiyal aktivite analizlerinin temel aşamalarını laboratuvar ortamında uygular. | Anlatım, Grupla Çalışma, Eğitsel Oyun, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İleri gıda analizlerine giriş, analitik yöntemlerin sınıflandırılması, örnek hazırlama ve laboratuvar güvenliği | |
| 2 | Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC): temel prensipler, cihaz bileşenleri, kolon ve dedektörler, gıda analizlerinde uygulamaları | |
| 3 | Gaz Kromatografisi (GC): temel prensipler, cihaz bileşenleri, dedektörler ve gıda analizlerinde uygulamaları | |
| 4 | Spektroskopik analiz yöntemleri: UV-Vis ve FTIR spektroskopisinin temel prensipleri ve gıda analizlerinde kullanım alanları | |
| 5 | Spektrofotometrik analizler: kalibrasyon eğrisinin oluşturulması, konsantrasyon hesaplamaları ve laboratuvar uygulaması | |
| 6 | Gıdalarda raf ömrünün belirlenmesi: raf ömrü analizleri, kalite göstergeleri ve raf ömrü verilerinin değerlendirilmesi | |
| 7 | Antioksidan aktivite analizleri: DPPH ve ABTS yöntemlerinin prensipleri, uygulama esasları ve sonuçların değerlendirilmesi | |
| 8 | Antimikrobiyal aktivite analizleri: disk/kuyu difüzyon, MIC ve MBC yöntemleri ve laboratuvar uygulaması | |
| 9 | İleri görüntüleme ve termal analiz teknikleri: SEM, TEM, DSC ve TGA analizlerinin temel prensipleri ve gıda araştırmalarındaki uygulamaları | |
| 10 | Hiperspektral görüntüleme: temel prensipler, veri elde etme ve gıda kalite ve güvenliğinin değerlendirilmesindeki uygulamaları | |
| 11 | Gıdalarda tekstür, reoloji ve viskozite analizleri: temel prensipler, ölçüm yöntemleri ve sonuçların yorumlanması | |
| 12 | SDS-PAGE analizi: proteinlerin elektroforetik ayrımı, molekül ağırlığının belirlenmesi ve gıda analizlerindeki uygulamaları | |
| 13 | PCR ve moleküler analiz yöntemleri: temel prensipler ve gıdalarda tür tayini ve mikrobiyal analizlerde kullanım alanları | |
| 14 | INFOGEST in vitro sindirim modeli, biyoyararlanım/biyoerişilebilirlik değerlendirmeleri ve antinutrisyonel bileşenlerin analiz yöntemleri |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | 1) Ders Notları, Doç. Dr. Güliz Haskaraca 2) Esntrümantal Analiz Yöntemleri, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Pro. Dr. Atilla Yıldızz, Prof. Dr. Ömer Genç, Prof. Dr. Sema Bektaş 3) Dadi, M., & Yasir, M. (2022). Spectroscopy and Spectrophotometry: Principles and Applications for Colorimetric and Related Other Analysis. In Colorimetry. IntechOpen. https://doi.org/10.5772/intechopen.101106 4) Ismail, B.P. (2017). Basic Principles of Chromatography. In: Nielsen, S.S. (eds) Food Analysis. Food Science Text Series. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-45776-5_12
|
| Ders Kaynakları | B. Cemeroğlu, 2010. Gıda Analizleri. Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları No. 34. Ankara |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Yaşadığı toplumun bilgi toplumu olmasına katkıda bulunmak, toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik sorunlara çözüm sunmak amaçlarıyla alanındaki bilimsel, teknolojik, sosyal veya kültürel ilerlemeleri ulusal ve uluslararası bilimsel ortamlarda (toplantılarda) tanıtır. | ||||||
| 2 | Alanında bilimsel araştırma yaparak bilgiye genişlemesine ve derinlemesine ulaşır, alanında güncel teknik ve yöntemler ile bunların kısıtları hakkında kapsamlı bilgiye sahip olup ve elde ettiği bilgiyi değerlendirir, yorumlar ve uygular. | ||||||
| 3 | Alanı ile ilgili problemleri tanımlar ve formüle eder, yeni ve/veya özgün fikir ve yöntemler geliştirir; karmaşık sistem veya süreçleri tasarlar ve tasarımlarında yenilikçi/alternatif çözümler ile gelişmekte olan yenilikçi yöntemleri kullanır. | ||||||
| 4 | Kuramsal, deneysel ve modelleme esaslı araştırmaları tasarlar ve uygular, belirsiz, sınırlı ya da eksik verileri bilimsel yöntemlerle tamamlar; verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması aşamalarında ve mesleki tüm etkinliklerde toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir. | X | |||||
| 5 | Alanındaki uygulamaların sosyal, çevresel, sağlık, güvenlik, hukuki boyutlarını ve iş hayatı uygulamalarını bilir ve bunların getirdiği kısıtların farkındadır. Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin bir biçimde birlikte ve ya bağımsız çalışabilir ve sorumluluk alır. | ||||||
| 6 | Alanının gerektirdiği SAS, SPSS, Minitab gibi istatistik programlarından en az birini etkin düzeyde kullanır. | ||||||
| 7 | Kendi çalışmalarını, Gıda Mühendisliği alanındaki uluslararası platformlarda yazılı, sözlü ve/veya görsel olarak aktarabilir. | ||||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Gıda analizlerinde kullanılan ileri analitik yöntemlerin temel prensiplerini ve kullanım alanlarını kavrar. | |||||||
| 2 | Kromatografik, spektroskopik, mikroskobik, termal, reolojik ve moleküler analiz yöntemlerinin gıda analizlerindeki uygulamalarını öğrenir. | |||||||
| 3 | Gıdaların kalite, güvenlik, raf ömrü ve fonksiyonel özelliklerinin değerlendirilmesinde uygun analiz yöntemlerini seçmeyi ve elde edilen sonuçları yorumlamayı öğrenir. | 5 | ||||||
| 4 | Spektrofotometrik, antioksidan ve antimikrobiyal aktivite analizlerinin temel aşamalarını laboratuvar ortamında uygular. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Performans Görevi (Seminer) | 70 |
| 1. Performans Görevi (Laboratuvar) | 30 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 50 |
| 1. Final | 50 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 4 | 64 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Performans Görevi (Laboratuvar) | 4 | 8 | 32 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
| Toplam İş Yükü | 148 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 5,92 | ||
| dersAKTSKredisi | 6 | ||