| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Hemşirelikte Ölçüm Aracı Geliştirme | HMS 559 | 0 | 2 + 0 | 2 | 6 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | YUKSEK_LISANS |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Doç.Dr. HAVVA SERT |
| Dersi Verenler | Doç.Dr. HAVVA SERT, Dr.Öğr.Üyesi MERYEM PELİN, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Alanına Uygun Öğretim |
| Dersin Amacı | Hemşirelik biliminde kuramsal yapıların ölçülmesi, klinik uygulamaların değerlendirilmesi ve araştırmalarda geçerli veri elde edilmesi için güvenilir ölçüm araçlarına duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Mevcut ölçeklerin farklı kültürel bağlamlarda geçerliliğinin test edilmesi veya yeni ölçüm araçlarının geliştirilmesi, hemşirelikte bilimsel üretimi ve kanıta dayalı uygulamaları doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, hemşirelikte ölçüm araçlarının geliştirilme sürecini anlayan, uygulayabilen ve yorumlayabilen lisansüstü düzeyde yetkin araştırmacı ve uygulayıcı hemşireler yetiştirilmesi amaçlanmaktadır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders, hemşirelik alanında kullanılan ölçüm araçlarının geliştirilme sürecini; kuramsal temellendirme, madde yazımı, geçerlik ve güvenirlik analizleri ile kültürlerarası uyarlama aşamalarını kapsayacak şekilde ele alır. Ders kapsamında öğrenciler, ölçme aracı geliştirme sürecini uygulamalı olarak deneyimleyerek araştırma ve klinik uygulamalarda kullanıma uygun geçerli ve güvenilir araçlar oluşturmayı öğrenir. |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Bir ölçüm aracının geliştirilme sürecinin temel aşamalarını (planlama, geliştirme, deneme ve değerlendirme) genel çersistematik olarak planlar ve yürütür. | Problem Çözme, Proje, | Performans Değerlendirme, |
| 2 | Hemşirelikte ölçme ve değerlendirmenin temel kavramlarını ve amacını açıklar. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | |
| 3 | Ölçüm araçlarında geçerlik ve güvenirlik kavramlarını temel düzeyde açıklar ve örneklerle ilişkilendirir. | Anlatım, Tartışma, Örnek Olay, | |
| 4 | Ölçüm araçlarının güçlü ve sınırlı yönlerini eleştirel bir bakış açısıyla tartışır. | Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, | |
| 5 | Geliştirdiği veya uyarladığı ölçüm aracını, bilimsel ve etik ilkelere uygun biçimde standart akademik raporlama kurallarına göre hazırlar. | Proje, | Ödev / Evde-Çöz Sınavlar, Performans Değerlendirme, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ölçme ve Değerlendirmeye Giriş: Temel Kavramlar ve Hemşirelikte Önemi | |
| 2 | Hemşirelikte Kullanılan Ölçüm Araçlarının Türleri ve Özellikleri (Likert tipi ölçekler, tutum ölçekleri, performans değerlendirme araçları, indeksler) | |
| 3 | Kuramsal Temele Dayalı Ölçüm Aracı Geliştirme: Değişkenler ve Kapsam Belirleme | |
| 4 | Madde Yazım İlkeleri ve Ölçek Tasarımı | |
| 5 | Pilot Uygulama Planlama ve Ön Veri Toplama Süreci | |
| 6 | Uzman Görüşü Alınması ve Kapsam Geçerliği Analizi (CVR, CVI) | |
| 7 | Kültürlerarası Uyarlama Süreci ve Dil Geçerliği | |
| 8 | Geçerlik Türleri: Yapı, Ölçüt, Yüzey ve Yakınsak-Geçenlik Geçerliği | |
| 9 | İç Tutarlılık ve Güvenirlik Analizleri (Cronbach Alpha, Madde-Toplam Korelasyonları) | |
| 10 | Açıklayıcı Faktör Analizi (EFA) Temelleri ve Uygulaması | |
| 11 | Açıklayıcı Faktör Analizi (EFA) Temelleri ve Uygulaması | |
| 12 | Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) ve Model Uyum İndeksleri | |
| 13 | Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) ve Model Uyum İndeksleri | |
| 14 | Ölçüm Aracı Geliştirme Sürecinin Bilimsel Yayın Biçiminde Raporlanması |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | |
| Ders Kaynakları | 1. DeVellis, R. F., & Thorpe, C. T. (2021). Scale development: Theory and applications. Sage publications. 2. Polit, D. F., & Beck, C. T. (2008). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice. Lippincott Williams & Wilkins. 3. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: a primer. Frontiers in public health, 6, 149. 4. Clark, L. A., & Watson, D. (2016). Constructing validity: Basic issues in objective scale development. 5. Aksayan S, Gözüm S, Hemşirelik Araştırma Dergisi, kültürlerarası ölçek uyarlaması için rehber I: Ölçek uyarlama aşamaları ve dil uyarlaması, 2002. 6. Büyüköztürk Ş., Anket geliştirme, Başkent Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 2005. 7. Ercan İ, Kan İ, Ölçekte güvenirlik ve geçerllik, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 30 (3) 211-216, 2004. 8. Tezbaşaran, A. (1996) Likert Tipi Ölçek Geliştirme Kılavuzu, Psikoloji Derneği Yayınları, Ankara, Özyurt Matbaası. |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Yüksek lisans yeterliklerine dayalı olarak, yaşam boyu öğrenme bilinciyle alanındaki güncel ve ileri düzeydeki bilgileri özgün düşünce ve/veya araştırma ile uzmanlık düzeyinde geliştirir ve bilime katkı sağlar | X | |||||
| 2 | Yaşam boyu öğrenmeyi ilke edinerek ulusal ve uluslar arası alanındaki yenilikleri bakıma aktarır | X | |||||
| 3 | Alanıyla ilgili çeşitli disiplinler arasındaki etkileşimi kavrar, yeni ve karmaşık fikirleri analiz eder ve değerlendirir | ||||||
| 4 | Mesleğini yaparken evrensel değerlere ve etik ilkelere uygun davranır | ||||||
| 5 | Alanı ile ilgili bir bilimsel makaleyi ulusal ve/veya uluslararası hakemli dergilerde yayınlayarak alanındaki bilginin sınırlarını genişletir | X | |||||
| 6 | Alanının gerektirdiği düzeyde istatistik kullanır | X | |||||
| 7 | Hemşirelik alanında karşılaşılan karmaşık sorunların çözümünde yaratıcı ve eleştirel düşünme, problem çözme, araştırma ve kanıta dayalı karar verme becerilerini kullanır. | ||||||
| 8 | Yaptığı bilimsel çalışma sonuçlarını kliniğe aktararak bakım kalitesini yükseltir | X | |||||
| 9 | Hemşirelik lisans yeterliklerine dayalı olarak, hemşirelik alanında bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirir | X | |||||
| 10 | En az bir yabancı dilde, ileri düzeyde yazılı, sözlü ve görsel iletişim kurar ve tartışır | ||||||
| 11 | Sağlık ekibi içinde klinik kararlarda aktif rol alır ve danışmanlık yapar | ||||||
| 12 | Alanında ve iş yaşamında karşılaşılan toplumsal, bilimsel ve etik konularda çözüm üretir ve bu değerlerin gelişimini destekler | ||||||
| 13 | Alanının gerektirdiği düzeyde yabancı dilde yazılı ve sözlü iletişim becerilerini kullanır | X | |||||
| 14 | Alanında uzman bir kişi olarak, özgün görüşlerini savunmada etkili iletişim becerilerini kullanır | ||||||
| 15 | Özgün ve disiplinler arası sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda liderlik yapar | ||||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Bir ölçüm aracının geliştirilme sürecinin temel aşamalarını (planlama, geliştirme, deneme ve değerlendirme) genel çersistematik olarak planlar ve yürütür. | 2 | 3 | 0 | 0 | 1 | 3 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| 2 | Hemşirelikte ölçme ve değerlendirmenin temel kavramlarını ve amacını açıklar. | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 3 | Ölçüm araçlarında geçerlik ve güvenirlik kavramlarını temel düzeyde açıklar ve örneklerle ilişkilendirir. | 2 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 4 | Ölçüm araçlarının güçlü ve sınırlı yönlerini eleştirel bir bakış açısıyla tartışır. | 2 | 3 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | ||||||
| 5 | Geliştirdiği veya uyarladığı ölçüm aracını, bilimsel ve etik ilkelere uygun biçimde standart akademik raporlama kurallarına göre hazırlar. | 2 | 2 | 0 | 1 | 3 | 1 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 50 |
| 1. Ödev | 50 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 40 |
| 1. Final | 60 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 12 | 12 |
| Ödev | 1 | 48 | 48 |
| Final | 1 | 48 | 48 |
| Toplam İş Yükü | 140 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 5,6 | ||
| dersAKTSKredisi | 6 | ||