| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Sosyal ve Kültürel Sermaye Tartışmaları | SOS 402 | 8 | 2 + 0 | 2 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Arş.Gör.Dr. ALİ ÖZTÜRK |
| Dersi Verenler | Arş.Gör.Dr. ALİ ÖZTÜRK, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Diğer |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, sosyal ve kültürel sermaye kavramlarını tarihsel kökenlerinden güncel tartışmalarına kadar sosyolojik bir perspektifle ele almak; öğrencilerin bu kavramları yalnızca tanıyan değil, eleştirel biçimde kullanabilen, Türkiye toplumundaki eşitsizlik, güven, sınıf, eğitim, din, göç ve dijitalleşme gibi olgulara uygulayabilen ve özgün araştırma soruları geliştirebilen bireyler olarak yetişmelerini sağlamaktır. Ders, kuramsal bilgi ile güncel toplumsal meseleleri ilişkilendirmeyi, kavramsal çözümleme yapabilmeyi ve sosyolojik araştırma duyarlılığı geliştirmeyi hedefler. |
| Dersin İçeriği | Ders kapsamında sermaye kavramının sosyolojik kökenleri; Bourdieu’nün habitus, alan ve sermaye ilişkisine dayalı pratik kuramı; kültürel sermaye, sosyal sermaye ve sembolik sermaye tartışmaları; güven, toplumsal eşitsizlik, dışlama ve yeniden üretim süreçleri ele alınır. Ayrıca sivil toplum, din, cemaat ilişkileri, dijital platformlar, sosyal medya, göç ve sınır-ötesi ağlar gibi güncel konular sosyal ve kültürel sermaye perspektifinden incelenir. Ders, kuramsal tartışmaları saha gözlemi, ağ haritalama, kısa analizler ve araştırma önerisi geliştirme gibi uygulamalı etkinliklerle birleştirir. |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Sosyal sermaye, kültürel sermaye, habitus, alan, sembolik sermaye ve güven kavramlarını temel kuramsal bağlamları içinde tanımlar ve açıklar. | Anlatım, Soru-Cevap, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 2 | Bourdieu, Coleman, Putnam, Granovetter ve benzeri temel kuramsal yaklaşımları sosyal ve kültürel sermaye tartışmaları açısından karşılaştırır. | Problem Çözme, | Sözlü Sınavlar, |
| 3 | Eğitim, sınıf, din, dijitalleşme, sivil toplum ve göç gibi toplumsal olguları sosyal ve kültürel sermaye perspektifiyle analiz eder. | Anlatım, | Sözlü Sınavlar, |
| 4 | Türkiye toplumundaki eşitsizlik, dışlanma, toplumsal kapanma, ağ ilişkileri ve güven krizlerini ilgili kuramsal araçlarla yorumlar ve değerlendirir. | Problem Çözme, | Sözlü Sınavlar, |
| 5 | Sosyal ve kültürel sermaye konularında temel düzeyde gözlem, karşılaştırma ve kavramsal çözümleme içeren küçük ölçekli bir araştırma ya da saha çalışması tasarlar ve sunar. | Proje, | Performans Değerlendirme, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Sermaye kavramının sosyolojik kökenleri ve dersin tanıtımı | |
| 2 | Bourdieu’de habitus, alan ve sermaye ilişkisi | |
| 3 | Kültürel sermaye: eğitim, beğeni ve toplumsal tabakalaşma | |
| 4 | Sosyal sermaye I: Coleman, Putnam ve kuramsal temeller | |
| 5 | Sosyal sermaye II: ağlar, yapısal boşluklar ve toplumsal güç | |
| 6 | Güven, toplum ve kurumsal güven tartışmaları | |
| 7 | Sosyal sermayenin karanlık yüzü: dışlama, kontrol ve eşitsizlik | |
| 8 | Ara değerlendirme: kuramsal sentez ve saha projesi sunumları | |
| 9 | Sivil toplum, STK’lar ve sosyal sermaye üretimi | |
| 10 | Din, cemaat ve sosyal sermaye ilişkisi | |
| 11 | Dijital çağda sermaye: sosyal medya, platformlar ve eşitsizlik | |
| 12 | Eşitsizlik, sınıf ve sermayenin yeniden üretimi | |
| 13 | Göç, mültecilik ve sınır-ötesi sosyal sermaye | |
| 14 | Genel değerlendirme: sosyal ve kültürel sermayenin geleceği |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | Ders, aktif öğrenme ve eleştirel pedagoji ilkelerine göre yürütülür. Her hafta kuramsal tartışma ile uygulamalı bir etkinlik birlikte değerlendirilir. |
| Ders Kaynakları | Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon Schuster. Pierre Bourdieu, “The Forms of Capital”, Distinction, Outline of a Theory of Practice, Le Sens Pratiqu Şahin, M. M., & Ünal, A. Z. (2010). Sosyal sermaye: kuram-uygulama-eleştiri. Değişim Yayınları. Şan, M., & Şimşek, R. (2014). Sosyal sermaye kavraminin tarihsel-sosyolojik arkaplani. Akademik İncelemeler Dergisi, 6(1), 88-110. Akyiğit, H., & Şan, M. K. (2015). SOSYAL SERMAYE TARTIŞMALARI VE TÜRKİYE’DE SOSYAL SERMAYENİN ÖLÇÜLMESİ SORUNU. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (34), 123-134. |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Sosyoloji ve yardımcı disiplinlerle ilgili, en etkin metotları ve güncel bilgileri içeren bilgi kaynakları, uygulama araç – gereçlerini, üst düzeyde kullanabilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 2 | Sosyoloji disiplini ile ilgili kavramları, fikirleri ve verileri, sosyal bilimler araştırma metotlarıyla inceler ve değerlendirir, geçmiş ve güncel bağlantıları ile konuları tanılar, analiz eder, tartışır ve gelecek projeksiyonu sunar. | X | |||||
| 3 | Sosyoloji disiplini ve ilgili alanlarda elde ettiği birikimi aktif biçimde yazılı ve sözlü yolla ifade edebilir, bu alanlarda ihtiyaç duyan kişi ve kurumlara araştırma ve rapor sunar. | X | |||||
| 4 | Sosyoloji metotlarını kullanarak, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, yorumlama, sentez yapma ve değerlendirme becerilerine sahiptir. | X | |||||
| 5 | Güncel sosyolojik kavramsallaştırmalara, akımlara ve tartışmalara eleştirel yönden yaklaşabilir. | X | |||||
| 6 | Alanındaki yönelimleri, ihtiyaçları bilir, içinde bulunduğu çevrenin sosyo-kültürel ve ekonomik özelliklerini tanır; bu özelliklere uygun öğretme ve öğrenme süreçlerini planlar, uygular ve yönetir. | X | |||||
| 7 | Alanıyla ilgili çalışmalarda sorumluluk üstlenir, bağımsız veya takım çalışması yaparak çözümler üretir. | X | |||||
| 8 | Sosyoloji alanında yapılmış güncel araştırmaları takip ederek yeterli düzeyde anlayabilir ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahip olmayı amaç edinir (“European Language Portfolio Global Scale”, Level B1). | X | |||||
| 9 | Sosyoloji alanının gerektirdiği bilgisayar yazılımı, donanımı ve istatistik bilgisine sahiptir; bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. | X | |||||
| 10 | Sosyoloji alanı ile ilgili yaptığı tüm çalışmalarda veri kaynağı olan bilgilerin toplanması, analiz edilmesi, yorumlanması, duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir. | X | |||||
| 11 | Sosyolojik bilgiyi, diğer toplum bilimleriyle disiplinler arası bir düzlemde farklı toplum ve kültürlerde etkili bir şekilde işler ve disiplinler arası çalışmalara katılır. | X | |||||
| 12 | Alanında bilgisini geliştirmek yeni açılımlar ortaya koymak için çaba gösterir, yeniliklere açıktır. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Sosyal sermaye, kültürel sermaye, habitus, alan, sembolik sermaye ve güven kavramlarını temel kuramsal bağlamları içinde tanımlar ve açıklar. | 5 | 3 | 4 | 5 | 4 | 3 | 4 | 3 | 4 | 5 | 4 | |
| 2 | Bourdieu, Coleman, Putnam, Granovetter ve benzeri temel kuramsal yaklaşımları sosyal ve kültürel sermaye tartışmaları açısından karşılaştırır. | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 |
| 3 | Eğitim, sınıf, din, dijitalleşme, sivil toplum ve göç gibi toplumsal olguları sosyal ve kültürel sermaye perspektifiyle analiz eder. | 3 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 5 |
| 4 | Türkiye toplumundaki eşitsizlik, dışlanma, toplumsal kapanma, ağ ilişkileri ve güven krizlerini ilgili kuramsal araçlarla yorumlar ve değerlendirir. | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 |
| 5 | Sosyal ve kültürel sermaye konularında temel düzeyde gözlem, karşılaştırma ve kavramsal çözümleme içeren küçük ölçekli bir araştırma ya da saha çalışması tasarlar ve sunar. | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 5 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 0 |
| 1. Ödev | 0 |
| Toplam | 0 |
| 1. Final | 40 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 60 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Ödev | 1 | 25 | 25 |
| Performans Görevi (Uygulama) | 1 | 25 | 25 |
| Toplam İş Yükü | 116 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 4,64 | ||
| dersAKTSKredisi | 5 | ||