| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Yakınçağ Tarihi Kaynakları | TAR 329 | 5 | 3 + 0 | 3 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi ÖMER FARUK CAN |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üyesi ÖMER FARUK CAN, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Diğer |
| Dersin Amacı | Yakınçağ tarihi sahasında yapılacak bilimsel araştırmalar için bu sahanın yerli ve yabancı refaranslarını ayrıntılı olarak tanıtıp, değerlendirmek. Bunları ihtiva eden yerli ve yabancı katalogların kaynak olarak tanıtımı ve tahlili. Yerli ve yabancı arşivler ile mevcut fonlardan ilgili olanlarının kaynak malzeme suretinde kullanılması. |
| Dersin İçeriği | 18. ve 20. yüzyıllar arasında cereyan eden tarihi hadiselerle ilgili olarak telif edilmiş matbu veya yazma resmi tarihler (son dönem vak’anüvisler ve tarihleri ) ile şehir ve müessese tarihleri. Askerlik ve harp tarihi, maliye ve iktisadî konular dahil, yurt içinde yazılmış, tanınan Osmanlı kronikleri ile aynı sahada müsteşrikler tarafından yayınlanmış muhtelif eserler (sefaretnameler, konsolos raporları, önemli layiha ve risaleler, tezkireler, salnameler, seyahatnameler, hatırat türü eserler, ilmî ansiklopediler (İslam Ansiklopedisi Leiden tabı, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi gibi) ve sözlüklerin (Kamusü’l-Âlâm, Lehçe-i Osmânî ve diğerleri) tanıtımı ve kaynak olarak incelenmeleri. Mecelle ve Düstur gibi hukuk kitapları; Şer’iyye Sicilleri; özel ve resmî gazeteler (Takvim-i Vekayi, Ceride-i Havadis, Hakimiyet-i Milliye ile yurt içinde (İstanbul, Kahire ve diğer şehirler) ile yurt dışındaki bazı şehirlerde (Paris, Londra, Cenevre gibi) neşredilen çok sayıda gazete (resmî, yarı resmî, vilayet ya da diğer mahallî gazeteler); Türk ve İslam dünyasına dair yurt içi ve yurt dışında basılmış süreli yayınlar (TOEM, Belleten, Dobruca’nın Sesi, Prılozı ve diğerleri); Osmanlı hanedanı ve devletin ileri gelenleri ile eserleriyle tanınmış şahısların biyografi ve bibliyografyaları. |
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Temel Kaynak Gruplarını Ayırt Eder: Yakınçağ Osmanlı tarihinin temel kaynak gruplarını (vakanüvis tarihleri, layihalar, sefaretnameler, salnameler ve basın) yapısal ve muhteva bakımından tanımlayabilir. | Anlatım, | Sözlü Sınavlar, |
| 2 | Modernleşme Sürecini Kaynaklar Üzerinden Okur: III. Selim’den Meşrutiyet’e kadar uzanan süreçte Osmanlı modernleşmesini, dönemin layiha ve islahatname gibi metinleri üzerinden analiz edebilir. | Tartışma, | Sözlü Sınavlar, |
| 3 | Diplomatik Metinleri Çözümler: Sefaretnamelerin sadece birer gezi yazısı değil, Osmanlı’nın Batı algısı ve dış politika dönüşümü için nasıl bir veri kaynağı olduğunu kavrar. | Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | Sözlü Sınavlar, |
| 4 | Basın Tarihini Tarihsel Veri Olarak Kullanır: Osmanlı basın ve gazete literatürünün gelişimini takip ederek, süreli yayınların toplumsal ve siyasal olayları belgelemedeki önemini değerlendirir. | Problem Çözme, | Sözlü Sınavlar, |
| 5 | İstatistiksel ve İdari Verileri Yorumlar: Devletin kurumsallaşma çabalarının bir sonucu olan salnameleri, demografik, ekonomik ve idari tarih araştırmalarında birincil veri seti olarak kullanma becerisi kazanır. | Tartışma, | Sözlü Sınavlar, |
| 6 | Arşiv Bilincini Geliştirir: Arşiv kaynaklarının (siciller, defterler, resmi yazışmalar) tarih yazımındaki vazgeçilmez yerini bilir ve bu kaynakların fiili araştırma süreçlerindeki metodolojisini kavrar. | Problem Çözme, | Sözlü Sınavlar, |
| 7 | Eleştirel Kaynak Analizi Yapar: Farklı türdeki kaynakların (örneğin bir vakanüvis anlatısı ile bir sefaretnamenin) sunduğu bilgileri birbiriyle karşılaştırarak tenkit süzgecinden geçirebilir. | Problem Çözme, | Sözlü Sınavlar, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | III. Selim dönemi tarih kaynakları | |
| 2 | III. Selim dönemi layihaları | |
| 3 | II. Mahmut dönemi tarih kaynakları | |
| 4 | Tanzimat dönemi tarih kaynakları | |
| 5 | Meşrutiyet dönemi tarih kaynakları | |
| 6 | Islahatnameler | |
| 7 | Sefaretnameler 1 | |
| 8 | Sefaretnameler 2 | |
| 9 | Ara Sınav | |
| 10 | Osmanlı basın ve gazeteler 1 | |
| 11 | Osmanlı basın ve gazeteler 2 | |
| 12 | Salnameler | |
| 13 | Arşiv kaynakları | |
| 14 | Genel değerlendirme |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | |
| Ders Kaynakları | F. Babinger, Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri; Ahmed Cevdet Paşa; Tarih-i Cevdet; Ahmed Cevdet Paşa, Tezakir; Ahmed Cevdet Paşa, Mâruzat; Vak'anüvis Ahmed Lütfi Efendi, Lütfi Tarihi; Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmâni; Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri; Abdurrahman Şeref Bey, Tarih; Abdürrahman Şeref Bey, Tarih Musahabeleri; Ahmed Refik, İstanbul Hayatı; F.R.Unat, Osmanlı Sefirleri ve Sefaretnameleri, İslam Ansiklopedisi (Leiden tabı), İslam Ansiklopedisi (MEB/Türkiye tabı), Osmanlı Salnameleri. |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Genel kültür ve tarihe yardımcı bilimlerle ilgili, en güncel bilgileri içeren ders kitaplarını, uygulama araç - gereçlerini ve bilimsel kaynaklarla desteklenen üst düzey bilgi ve becerileri kullanma kabiliyetine sahiptir ve bu bilgi ve becerileri mesleğinde ve araştırmalarında kullanır. | X | |||||
| 2 | Tarih disiplini ile ilgili kavramları, fikirleri ve verileri, sosyal bilimler araştırma metotlarıyla inceler ve değerlendirir, gün yüzüne çıkmamış (henüz araştırılmamış) konuları tanılar, analiz eder ve tartışır, bunlarla ilgili bilimsel bulgular ve kanıtlara dayalı öneriler geliştirir. | X | |||||
| 3 | Tarih disiplini ile ilgili konularda uzman ya da bilgisi olmayan dinleyicileri bilgilendirir, onlara elde ettiği bulgularla ilgili düşüncelerini açık bir biçimde yazılı ve sözlü olarak ifade eder. | X | |||||
| 4 | Tarih metodolojisini kullanarak, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, yorumlama ve sentez yapma becerilerine sahiptir ve alanıyla ilgili çalışmaları bağımsız veya ortak çalışma olarak yürütür. | X | |||||
| 5 | Tarihi bilgi ve bulgu eksiklikleri nedeni ile henüz aydınlatılmamış konularda sorumluluk alır ve çözüm üretmeye çalışır. | X | |||||
| 6 | Sahasında çalışan kişilerin ilgi, istek ve ihtiyaçlarını bilir, içinde bulunduğu çevrenin sosyo-kültürel ve ekonomik özelliklerini tanır; bu özelliklere uygun öğretme ve öğrenme süreçlerini planlar, uygular ve yönetir. Öğrencilerin öğrenme sürecine etkin katılımını sağlar. | X | |||||
| 7 | Tarih alanında yapılmış güncel araştırmaları takip ederek yeterli düzeyde anlayabilir ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahip olmayı amaç edinir. | X | |||||
| 8 | Tarih alanının gerektirdiği bilgisayar yazılımı ve donanımı bilgisine sahiptir; bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. | X | |||||
| 9 | Tarih alanı ile ilgili yaptığı tüm çalışmalarda veri kaynağı olan bilgilerin toplanması tasarlanması, arşivlenmesi, analiz edilmesi, yorumlanması, duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir. | X | |||||
| 10 | Tarih alanında kendisini devamlı geliştirmek için gayret gösterir. Yeni bilgi ve fikirlere erişme ve yaşamboyu öğrenme bilincini kazanır. | X | |||||
| 11 | Tarih alanındaki sosyal bilimler ile ilgili becerileri, alan dışı derslerden elde ettiği kazanımları disiplinler arası çalışmalarda uygular. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Temel Kaynak Gruplarını Ayırt Eder: Yakınçağ Osmanlı tarihinin temel kaynak gruplarını (vakanüvis tarihleri, layihalar, sefaretnameler, salnameler ve basın) yapısal ve muhteva bakımından tanımlayabilir. | 5 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 3 |
| 2 | Modernleşme Sürecini Kaynaklar Üzerinden Okur: III. Selim’den Meşrutiyet’e kadar uzanan süreçte Osmanlı modernleşmesini, dönemin layiha ve islahatname gibi metinleri üzerinden analiz edebilir. | 5 | 3 | 3 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 2 | 2 |
| 3 | Diplomatik Metinleri Çözümler: Sefaretnamelerin sadece birer gezi yazısı değil, Osmanlı’nın Batı algısı ve dış politika dönüşümü için nasıl bir veri kaynağı olduğunu kavrar. | 5 | 5 | 2 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 5 | 4 | 3 |
| 4 | Basın Tarihini Tarihsel Veri Olarak Kullanır: Osmanlı basın ve gazete literatürünün gelişimini takip ederek, süreli yayınların toplumsal ve siyasal olayları belgelemedeki önemini değerlendirir. | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 2 | 2 | 3 | 4 | 4 |
| 5 | İstatistiksel ve İdari Verileri Yorumlar: Devletin kurumsallaşma çabalarının bir sonucu olan salnameleri, demografik, ekonomik ve idari tarih araştırmalarında birincil veri seti olarak kullanma becerisi kazanır. | 5 | 4 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 4 | 5 | 4 |
| 6 | Arşiv Bilincini Geliştirir: Arşiv kaynaklarının (siciller, defterler, resmi yazışmalar) tarih yazımındaki vazgeçilmez yerini bilir ve bu kaynakların fiili araştırma süreçlerindeki metodolojisini kavrar. | 5 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 4 | 3 | 4 | 5 | 4 |
| 7 | Eleştirel Kaynak Analizi Yapar: Farklı türdeki kaynakların (örneğin bir vakanüvis anlatısı ile bir sefaretnamenin) sunduğu bilgileri birbiriyle karşılaştırarak tenkit süzgecinden geçirebilir. | 2 | 3 | 5 | 3 | 5 | 3 | 4 | 3 | 5 | 4 | 5 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| Toplam | 0 |
| Toplam | 0 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|