| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Edebiyat Kuramları ve Çeviri | IMT 425 | 7 | 3 + 0 | 3 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör.Dr. KENAN YERLİ |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör.Dr. KENAN YERLİ, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Alanına Uygun Öğretim |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, temel edebiyat kuramlarının (Yapısalcılık, Feminizm, Post-kolonyalizm vb.) çeviri eylemi üzerindeki belirleyici etkisini incelemektir. Öğrencilerin edebi metinleri farklı kuramsal gözlüklerle okuyabilmelerini ve bu kuramların çeviri tercihlerini nasıl dönüştürdüğünü bilimsel bir yöntemle analiz edebilmelerini hedeflemektedir. |
| Dersin İçeriği | Ders, edebiyat eleştirisi yöntemleri ile çeviribilim yaklaşımlarının kesişim kümesini kapsar:
|
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Temel edebiyat kuramlarını (Yansıtma Kuramı, Yapısalcılık, Post-Yapısalcılık, Feminist Eleştiri, Post-Kolonyalizm, vb.) ve bu kuramların temel kavramlarını açıklayabilir. | Anlatım, Beyin Fırtınası, | Kısa Cevaplı Testler, |
| 2 | Bir edebi metni farklı kuramsal bakış açılarıyla analiz ederek, metindeki ideolojik, kültürel ve estetik katmanları belirler. | Anlatım, | Kısa Cevaplı Testler, Boşluk Doldurma Testleri, |
| 3 | Kaynak metne uygulanacak kuramsal yaklaşımın (örneğin; post-kolonyal bir okumanın), çeviri sürecindeki stratejik kararları (yerlileştirme/yabancılaştırma) nasıl etkileyeceğini analiz eder. | Anlatım, Soru-Cevap, | Kısa Cevaplı Testler, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Platon ve MimesisYansıtma Kuramı: Sanatın ve çevirinin hakikatle olan hiyerarşik bağı; çevirinin "aslının kopyası" olarak ontolojik statüsü. | |
| 2 | Klasik Kuramlar Aristoteles ve Formalizm: Metnin yapısal ögeleri ve Rus Formalizmi; edebi metnin dilsel işlevi ve "yazınsallık" (literariness) kavramı. | |
| 3 | Saussure ve Dilbilim Göstergebilimsel Temeller: Gösteren/gösterilen ilişkisi, dilin bir sistem olarak ele alınması ve çeviride kod aktarımının sınırları. | |
| 4 | Roland Barthes I Yazarın Ölümü: Anlamın kaynağının yazardan okura (çevirmene) geçişi; çevirmenin bir "dokuma" (textum) ustası olarak özgürleşmesi. | |
| 5 | Roland Barthes II S/Z ve Beş Kod: Metnin çoğul okumaları; metnin hazzı (plaisir) ve çeviride anlam üretimi süreçlerinin göstergebilimsel analizi. | |
| 6 | Marksist Eleştiri İdeoloji ve Çeviri: Edebi üretimin maddi koşulları; çevirinin politik bir eylem ve sınıfsal bir temsil aracı olarak incelenmesi. | |
| 7 | Ara Sınav | |
| 8 | Modernizm ve TeknikBilinç Akışı (Stream of Consciousness): Modern anlatı teknikleri; parçalanmış söz dizimi ve doğrusal olmayan zamanın çeviride inşası. | |
| 9 | Poe ve Psikanaliz Vaka Analizi: "The Tell-Tale Heart" üzerinden suçluluk, saplantı ve bilinçdışının dili; metnin atmosferik ritminin erek dile aktarımı. | |
| 10 | Feminist Kuram Toplumsal Cinsiyet ve Dil: Eril dil yapılarının yapısökümü; çeviride kadın sesinin temsili ve feminist çeviri stratejileri. | |
| 11 | Feminist Kuram II Feminist Çeviri Stratejileri: Von Flotow’un müdahaleci yaklaşımları (ekleme, önsöz/dipnot kullanımı) ve çeviride kadın sesinin temsili. | |
| 12 | Post-kolonyalizm Kültürel Temsil ve Güç: Edward Said ve "Öteki" kavramı; çeviride yerelleştirme/yabancılaştırma stratejilerinin politik sonuçları. | |
| 13 | Baudrillard Simülasyon ve Hipergerçeklik: Gerçekliğin yok oluşu; çevirinin aslından koparak kendi gerçekliğini yarattığı "simülakr" metinler. | |
| 14 | Genel Değerlendirme Kuramdan Pratiğe: 14 haftalık kuramsal perspektifin profesyonel çeviri etiği ve yayıncılık sektörü üzerindeki izdüşümleri. |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | |
| Ders Kaynakları | Terry Eagleton – Edebiyat Kuramı: Bir Giriş Roland Barthes – Yazarın Ölümü ve S/Z Edgar Allan Poe – The Tell-Tale Heart Jean Baudrillard – Simülakrlar ve Simülasyon Berna Moran – Edebiyat Kuramları ve Eleştiri Edward Said – Orientalism Ferdinand de Saussure – Genel Dilbilim Dersleri |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Mütercim-Tercümanlığın geçirdiği tarihi gelişim süreci hakkında yeterli bilgi sahibi olma | ||||||
| 2 | Bütün üslup düzeyleri dâhil olmak üzere, anadili ve kültürüne hâkim olma | ||||||
| 3 | En az iki yabancı dili çok iyi bilme | ||||||
| 4 | Üçüncü bir yabancı dili anadile doğru çeviri yapabilecek düzeyde bilme | ||||||
| 5 | Kaynak dildeki bir metni anlayarak erek dile hatasız aktarabilme | ||||||
| 6 | Çeviride kalite ve tutarlılığı artırmak amacıyla, terminoloji çalışması hakkında gerekli kuramsal bilgiye ve yöntemlere sahip olma | ||||||
| 7 | İletişimde kültürel farklılıkları bilme | X | |||||
| 8 | Bildiği yabancı dillerin kültürlerini iyi tanıma ve izleme | ||||||
| 9 | Bilgiye kısa zamanda erişebilecek araştırma ve bilgi edinme vasıtalarını bilme | ||||||
| 10 | Çeviri sürecinde kullanılan sözlük, ansiklopedi, bilgisayar ve iletişim teknolojilerini kullanabilme | ||||||
| 11 | Sözlü ya da yazılı çevirmenlik mesleğinin değişik alanlarda uygulanış şekilleri hakkında bilgiye sahip olma | ||||||
| 12 | Çevirmenlik mesleğinin ve yasal çerçevesi hakkında bilgi sahibi olma | ||||||
| 13 | Sosyal/insani bilimler alanlarından faydalanabilme | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Temel edebiyat kuramlarını (Yansıtma Kuramı, Yapısalcılık, Post-Yapısalcılık, Feminist Eleştiri, Post-Kolonyalizm, vb.) ve bu kuramların temel kavramlarını açıklayabilir. | 5 | ||||||||||||
| 2 | Bir edebi metni farklı kuramsal bakış açılarıyla analiz ederek, metindeki ideolojik, kültürel ve estetik katmanları belirler. | 5 | ||||||||||||
| 3 | Kaynak metne uygulanacak kuramsal yaklaşımın (örneğin; post-kolonyal bir okumanın), çeviri sürecindeki stratejik kararları (yerlileştirme/yabancılaştırma) nasıl etkileyeceğini analiz eder. | 5 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| Toplam | 0 |
| Toplam | 0 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 4 | 64 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 4 | 64 |
| Toplam İş Yükü | 130 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 5,2 | ||
| dersAKTSKredisi | 5 | ||