1. Eğitim Bilgi Sistemi
  2. İngilizce Mütercim ve Tercümanlık
  3. Bilgisayar Destekli Çeviri (2025 - 2026)
Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Bilgisayar Destekli Çeviri IMT 203 3 3 + 0 3 4
Ön Koşul Dersleri

 

Yoktur. Ancak öğrencilerin temel bilgisayar kullanımı, çeviri amaçlı metin çözümleme, terminoloji çalışması ve temel çeviri becerilerine yönelik dersleri almış olmaları önerilir.
Önerilen Seçmeli Dersler

 

Yapay Zekâ Çevirisi, Teknik Çeviri, Yerelleştirme, Terminoloji, Çeviri Amaçlı Metin Çözümlemesi, Proje Yönetimi, Uzaktan Sözlü Çeviri ve Çeviri Sektörü dersleri bu dersi destekleyici niteliktedir.
Dersin Dili İngilizce
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Dr.Öğr.Üyesi ÖZDEN ŞAHİN ER
Dersi Verenler Dr.Öğr.Üyesi ÖZDEN ŞAHİN ER,
Dersin Yardımcıları

yok
Dersin Kategorisi Alanına Uygun Temel Öğretim
Dersin Amacı

 

Bu dersin amacı, öğrencilerin bilgisayar destekli çeviri araçlarının temel işlevlerini, çeviri sürecindeki kullanım alanlarını ve çeviri teknolojilerinin mesleki uygulamalardaki önemini kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin çeviri belleği, terim tabanı, hizalama, proje oluşturma, dosya yönetimi, kalite kontrol ve son okuma gibi temel CAT aracı işlevlerini uygulamalı olarak kullanmaları hedeflenmektedir. Ayrıca öğrencilerin çeviri teknolojilerini etik, verimlilik, kalite ve mesleki sorumluluk boyutlarıyla değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği

 

Ders kapsamında bilgisayar destekli çeviri kavramı, çeviri teknolojilerinin tarihsel gelişimi, CAT araçlarının temel bileşenleri, çeviri belleği, terim tabanı, makine çevirisi entegrasyonu, hizalama araçları, dosya formatları, proje oluşturma ve yönetimi, segment bazlı çeviri, kalite kontrol süreçleri ve son okuma uygulamaları ele alınır. Öğrenciler farklı metin türleri üzerinde CAT araçlarıyla çeviri projeleri hazırlar, terminoloji çalışması yapar, çeviri belleği oluşturur ve proje teslim süreçlerini deneyimler.
Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Öğrenci, bilgisayar destekli çeviri araçlarının (CAT Tools) temel işlevlerini açıklar. Anlatım, Soru-Cevap, Problem Çözme, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Çoktan Seçmeli Testler,
2 Öğrenci, farklı CAT araçlarını karşılaştırarak avantaj ve sınırlılıklarını analiz eder. Problem Çözme, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı),
3 Öğrenci, proje tabanlı çeviri süreçlerinde çeviri teknolojilerini etkin biçimde kullanır. Problem Çözme, Gösterip Yaptırma, Proje, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı),
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Intro - Keyboard Exercise
2 Word
3 Search Engines
4 Terminology Extraction Tools
5 Pre and post editing guidelines - Working with MT
6 MT engines
7 TMs
8 TMs-2
9 Subtitling
10 Subtitling-2
11 AI tools for translators
12 Interpreting technologies
13 Localisation theory
14 Review
Kaynaklar
Ders Notu

 

Öğretim elemanı tarafından hazırlanan ders notları, sunum dosyaları, uygulama yönergeleri, örnek proje dosyaları, çeviri belleği ve terim tabanı örnekleri, ekran görüntülü kullanım kılavuzları ve uygulama materyalleri kullanılacaktır.
Ders Kaynakları
  • Bowker, L. (2002). Computer-Aided Translation Technology: A Practical Introduction. University of Ottawa Press.
  • O’Hagan, M. (Ed.). (2019). The Routledge Handbook of Translation and Technology. Routledge.
  • Quah, C. K. (2006). Translation and Technology. Palgrave Macmillan.
  • Austermühl, F. (2001). Electronic Tools for Translators. St. Jerome Publishing.
  • Kenny, D. (2022). Machine Translation for Everyone: Empowering Users in the Age of Artificial Intelligence. Language Science Press.
  • Somers, H. (Ed.). (2003). Computers and Translation: A Translator’s Guide. John Benjamins.

 

  • Kullanılan CAT araçlarının güncel çevrim içi yardım dokümanları, kullanım kılavuzları ve eğitim materyalleri.
Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Mütercim-Tercümanlığın geçirdiği tarihi gelişim süreci hakkında yeterli bilgi sahibi olma
2 Bütün üslup düzeyleri dâhil olmak üzere, anadili ve kültürüne hâkim olma
3 En az iki yabancı dili çok iyi bilme
4 Üçüncü bir yabancı dili anadile doğru çeviri yapabilecek düzeyde bilme
5 Kaynak dildeki bir metni anlayarak erek dile hatasız aktarabilme
6 Çeviride kalite ve tutarlılığı artırmak amacıyla, terminoloji çalışması hakkında gerekli kuramsal bilgiye ve yöntemlere sahip olma
7 İletişimde kültürel farklılıkları bilme
8 Bildiği yabancı dillerin kültürlerini iyi tanıma ve izleme
9 Bilgiye kısa zamanda erişebilecek araştırma ve bilgi edinme vasıtalarını bilme X
10 Çeviri sürecinde kullanılan sözlük, ansiklopedi, bilgisayar ve iletişim teknolojilerini kullanabilme X
11 Sözlü ya da yazılı çevirmenlik mesleğinin değişik alanlarda uygulanış şekilleri hakkında bilgiye sahip olma
12 Çevirmenlik mesleğinin ve yasal çerçevesi hakkında bilgi sahibi olma
13 Sosyal/insani bilimler alanlarından faydalanabilme
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13
1 Öğrenci, bilgisayar destekli çeviri araçlarının (CAT Tools) temel işlevlerini açıklar. 5 5
2 Öğrenci, farklı CAT araçlarını karşılaştırarak avantaj ve sınırlılıklarını analiz eder. 5 5 0
3 Öğrenci, proje tabanlı çeviri süreçlerinde çeviri teknolojilerini etkin biçimde kullanır. 5 5
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ara Sınav 75
1. Kısa Sınav 25
Toplam 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 4 64
Ara Sınav 1 5 5
Kısa Sınav 2 5 10
Final 1 10 10
Toplam İş Yükü 89
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 3,56
dersAKTSKredisi 4