Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Multimedya Çevirleri I AMT 333 5 2 + 0 2 4
Ön Koşul Dersleri
  • Ön Koşul Dersleri: Dersin kayıt aşamasında herhangi bir ön koşul dersi bulunmamaktadır. Bu ders, programın müfredatında yer alan Zorunlu bir derstir ve ilgili dönemdeki tüm öğrencilerin katılımına açıktır.

  •  

Önerilen Seçmeli Dersler

Önerilen Seçmeli Dersler: Öğrencilerin bu derste edinecekleri yazılı multimedya işleme becerilerini pekiştirmek ve teknik yetkinliklerini bir üst seviyeye taşımak adına; teknik bilgisayar kullanımı ve yazılım odaklı olan "Bilgisayar Destekli Çeviri (CAT Tools)" dersini almaları şiddetle önerilmektedir.

Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Doç.Dr. MUHAMMED ZAHİT CAN
Dersi Verenler Doç.Dr. MUHAMMED ZAHİT CAN,
Dersin Yardımcıları

Arş. Gör. Yasin Özenir
Arş. Gör. Dr. Seda Koçlu

Dersin Kategorisi Alanına Uygun Öğretim
Dersin Amacı

Mütercim ve Tercümanlık öğrencilerinin geleneksel düz metin (linear text) çevirisi sınırlarını aşarak, görsel ve tasarımsal ögelerle harmanlanmış multimedya içeriklerini profesyonelce işleme yetisi kazanmalarını sağlamaktır. Ders, metni sadece dilsel bir yapı olarak değil, bir tasarım unsuru olarak ele almayı ve teknik araçlar yardımıyla bu içerikleri yerelleştirmeyi hedefler.

Dersin İçeriği

Ders, dijital ve basılı mecralardaki "yazılı" multimedya unsurlarına odaklanır. Dönem boyunca ele alınacak modern araçlar ve konu başlıkları şunlardır:

  • Grafik Tabanlı Metin Çevirisi: Broşür, afiş ve reklam görselleri üzerindeki statik metinlerin (hard-coded text) tespiti ve hedef dile aktarımı.

  • Masaüstü Yayıncılık (DTP) Temelleri: Çeviri sonrası metnin görsel formata (PDF, InDesign vb.) uygun şekilde yerleştirilmesi ve mizanpaj kontrolü.

  • Web ve Arayüz Metinleri: Web sitelerindeki butonlar, bannerlar ve menüler gibi parçalı yazılı içeriklerin yerelleştirme süreçleri.

  • Yazılı Modern Araçlar: OCR (Karakter Tanımlama) yazılımları, bulut tabanlı grafik düzenleme platformları ve görsel içi metin çıkarma araçlarının kullanımı.

Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Dönüştürücüleri bilir ve uygular Gösterip Yaptırma, Problem Çözme, Çoktan Seçmeli Testler, Performans Değerlendirme,
2 Çeviri becerileri gelişir Proje, Sözlü Sınavlar,
3 Yapay Zeka entegreli multimedya araçlarını uygular ve bilir
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Multimedya Çevirisine Giriş: Yazılı metinlerin görsel bağlamda incelenmesi ve temel kavramlar. s
2 Dijital Yazılı Araçlar ve Çevirmen Portfolyosu: Çeviri sürecinde kullanılan yapay zeka konseptli modern yazılımların tanıtımı.
3 Görsel Üzeri Metin Analizi: Tipografi, mizanpaj ve yerleştirme kısıtlamaları, kapsamları ve yapay zeka ile analiz modelleri
4 Masaüstü Yayıncılık (DTP) Temelleri: PDF ve karmaşık dokümanların çeviri hazırlığı.
5 Grafik Tabanlı Metinlerin Yerelleştirilmesi [Canva vb.]: Broşür, afiş ve ilan çevirilerinde kültürel uyumlandırma.
6 Grafik Tabanlı Metinlerin Yerelleştirilmesi [Canva vb.]: Broşür, afiş ve ilan çevirilerinde kültürel uyumlandırma.
7 ARA SINAV
8 Web Sitesi Yazılı İçerik Çevirisi (Wix vb.): Web ara yüzündeki statik ve dinamik metinlerin işlenmesi. Yapay zekalı tasarımlar.
9 Web Sitesi Yazılı İçerik Üretimi: Web ara yüzündeki yapay zekalı tasarımlar.
10 OCR (Karakter Tanımlama) Teknolojileri: Düzenlenemeyen görsellerden yazılı veri çıkarma teknikleri. Yapay zekalı transkripsyon.
11 Yapay Zekalı Bulut Tabanlı Çeviri Araçlarında Multimedya Desteği.
12 Yapay Zeka ile Kalite Kontrol (LQA) ve Son Okuma: Multimedya çıktılarında görsel ve dilsel denetim.
13 Yapay Zeka ile Kalite Kontrol (LQA) ve Son Okuma: Multimedya çıktılarında görsel ve dilsel denetim.
14 FİNAL
Kaynaklar
Ders Notu
  • Ders Notu: Materyaller SABİS sistemi üzerinden dijital olarak paylaşılacaktır. Öğrencilerin ders duyurularını ve paylaşılan PDF örneklerini düzenli takip etmesi gerekir.

  • Ön Koşul: Herhangi bir ön koşul yoktur. Programın zorunlu bir dersidir.

  • Önerilen Seçmeli Dersler: Yazılı multimedya dosyalarının teknik işleme süreçlerini desteklemesi açısından "Bilgisayar Destekli Çeviri" dersi ile koordineli bir gelişim hedeflenmelidir.

Ders Kaynakları

Dersin "yazılı içerik odağına" uygun olarak aşağıdaki kaynaklar ve araçlar kullanılacaktır:

Yazılımlar ve Online Platformlar:

  • OCR Araçları (ABBYY FineReader vb.): Görsellerdeki yazıları düzenlenebilir metne dönüştürmek için.

  • Canva / Photopea: Yazılı görsel materyalleri (sosyal medya görselleri, ilanlar) üzerinde çeviri uygulamaları yapmak için.

  • Adobe Acrobat Pro: PDF tabanlı yazılı dokümanların manipülasyonu için.

Önerilen Basılı/Akademik Kaynaklar:

  • Çeviri ve Görsel Kültür üzerine akademik incelemeler.

  • Yerelleştirme (Localization) odaklı güncel kılavuzlar ve teknik yazım el kitapları.

  • Kişisel Öneri: "Technical Writing and Translation" konulu basılı eserler, yazılı multimedya içeriklerinin teknik doğasını anlamak için faydalı olacaktır.

 

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Mütercim-Tercümanlığın geçirdiği tarihi gelişim süreci hakkında yeterli bilgi sahibi olma
2 Bütün üslup düzeyleri dâhil olmak üzere, anadili ve kültürüne hâkim olma
3 En az iki yabancı dili çok iyi bilme
4 Üçüncü bir yabancı dili anadile doğru çeviri yapabilecek düzeyde bilme
5 Kaynak dildeki bir metni anlayarak erek dile hatasız aktarabilme
6 Çeviride kalite ve tutarlılığı artırmak amacıyla, terminoloji çalışması hakkında gerekli kuramsal bilgiye ve yöntemlere sahip olma
7 İletişimde kültürel farklılıkları bilme
8 Bildiği yabancı dillerin kültürlerini iyi tanıma ve izleme
9 Bilgiye kısa zamanda erişebilecek araştırma ve bilgi edinme vasıtalarını bilme
10 Çeviri sürecinde kullanılan sözlük, ansiklopedi, bilgisayar ve iletişim teknolojilerini kullanabilme X
11 Sözlü ya da yazılı çevirmenlik mesleğinin değişik alanlarda uygulanış şekilleri hakkında bilgiye sahip olma
12 Çevirmenlik mesleğinin ve yasal çerçevesi hakkında bilgi sahibi olma X
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12
1 Dönüştürücüleri bilir ve uygular 0 5 0
2 Çeviri becerileri gelişir 5 0
3 Yapay Zeka entegreli multimedya araçlarını uygular ve bilir 5 5 0 0
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ara Sınav 40
1. Ödev 20
2. Ödev 20
1. Kısa Sınav 20
Toplam 100
1. Final 60
1. Yıl İçinin Başarıya 40
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 14 4 56
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 1 16
Performans Görevi (Uygulama) 5 5 25
Final 1 2 2
Toplam İş Yükü 99
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 3,96
dersAKTSKredisi 4