| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Makro İktisat | IKT 204 | 4 | 3 + 0 | 3 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | Bu dersi alabilmek için aşağıdaki derslerin başarıyla tamamlanmış olması gerekmektedir:
İktisada Giriş I (Mikro İktisat) — Arz-talep analizi, tüketici ve üretici teorisi, piyasa yapıları ve denge kavramlarına hâkim olunması beklenmektedir. İktisada Giriş II (Makro İktisat) — Temel makroekonomi kavramlarına (GSYH, enflasyon, işsizlik) giriş düzeyinde aşinalık gerekmektedir. Matematik I–II — Fonksiyon, türev ve basit doğrusal cebir bilgisi; modellerin matematiksel ifadelerini yorumlayabilme yetkinliği beklenmektedir.
Ön koşulları karşılamayan öğrencilerin ders başlamadan önce danışmanlarıyla görüşmeleri tavsiye edilir. |
| Önerilen Seçmeli Dersler | Bu dersi tamamlayan öğrencilere aşağıdaki seçmeli dersler önerilmektedir:
Para Teorisi ve Politikası — Para politikası araçları, merkez bankacılığı ve parasal aktarım mekanizmalarının ileri düzeyde incelenmesi. Maliye Politikası ve Kamu Ekonomisi — Kamu harcamaları, vergi teorisi ve bütçe politikasının derinlemesine analizi. Uluslararası İktisat — Dış ticaret teorileri, döviz kuru rejimleri ve ödemeler dengesi. Türkiye Ekonomisi — Türkiye'nin makroekonomik yapısı, büyüme deneyimi, enflasyon ve döviz kuru tarihi. Ekonometri I — Makroekonomik verilerin analizi için temel istatistiksel ve ekonometrik yöntemler. İktisadi Büyüme ve Kalkınma — Solow modeli, içsel büyüme teorileri ve kalkınma politikaları. |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi MUSTAFA ÇALIŞKAN |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üyesi MUSTAFA ÇALIŞKAN, |
| Dersin Yardımcıları | Araştırma görevlisi / asistan bilgileri ders başlangıcında ilan edilecektir. Öğrenciler soru ve başvuruları için öncelikle haftalık ofis saatlerini kullanmalıdır. |
| Dersin Kategorisi | Diğer |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilere modern makroekonominin temel kavramlarını ve analiz araçlarını kazandırmaktır. Ders sonunda öğrenciler;
Milli gelir, enflasyon ve işsizlik gibi temel makroekonomik değişkenleri tanımlayabilecek ve hesaplayabilecek, Para ve bankacılık sistemi ile faiz oranlarının belirlenme sürecini açıklayabilecek, Gelir-harcama dengesi, AD-AS ve Phillips eğrisi modellerini kullanarak ekonomik konjonktürü analiz edebilecek, Maliye ve para politikası araçlarının kısa ve uzun dönem etkilerini değerlendirebilecek, Uzun dönem ekonomik büyümeyi belirleyen etmenleri tartışabilecek, Farklı makroekonomik düşünce okullarını karşılaştırmalı biçimde değerlendirebilecektir.
Ders ayrıca Türkiye ekonomisine ilişkin güncel veriler ve uygulamalar aracılığıyla teorik bilgilerin gerçek dünya bağlamında yorumlanma yetkinliğini geliştirmeyi hedeflemektedir. |
| Dersin İçeriği | Ders aşağıdaki konuları kapsamakta olup 14 haftalık bir dönemde işlenmektedir:
Hafta 1: Ekonomi biliminin konusu, yöntemi ve temel kavramları; üretim olanakları eğrisi Hafta 2: Milli gelir; GSYH, iş çevrimleri, reel ve nominal değer ayrımı Hafta 3: Enflasyon; TÜFE, ÜFE, enflasyonun ölçülmesi ve maliyetleri Hafta 4: İşsizlik; işgücü piyasası kavramları, işsizlik türleri, doğal işsizlik oranı Hafta 5: Para ve bankacılık; paranın türleri, merkez bankacılığı, para çarpanı Hafta 6: Faizler ve para piyasası; nominal ve reel faiz, Fisher etkisi, para talebi Hafta 7: Döviz kurları; kur sistemleri, satın alma gücü paritesi, rezerv para Hafta 8: Gelir-harcama dengesi; Keynes modeli, tüketim-tasarruf fonksiyonları, çarpan Hafta 9: Açık makroekonomi; dış ticaret, ihracat-ithalat fonksiyonları, net ihracat Hafta 10: Toplam talep ve toplam arz (AD-AS); kısa ve uzun dönem denge, şoklar Hafta 11: Maliye politikası; maliye araçları, çarpan, otomatik istikrarlandırıcılar, dışlama etkisi Hafta 12: Para politikası; para politikası araçları ve rejimleri, merkez bankası bağımsızlığı Hafta 13: Phillips eğrisi; kısa ve uzun dönem ilişkisi, enflasyon beklentileri, stagflasyon Hafta 14: Uzun dönem ekonomik büyüme ve makroekonomi düşünce okulları |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Hafta 1 – Ekonomi bilimine giriş 1. Ekonomi biliminin temel konusunu, kıtlık ve seçim kavramlarını tanımlar. 2. Fırsat maliyeti kavramını günlük yaşam örnekleriyle açıklar. 3. Üretim olanakları eğrisini çizerek etkin ve etkinsiz üretim noktalarını gösterir. 4. Marjinal dönüşüm oranını hesaplar ve ÜOE'nin eğimini yorumlar. 5. Mikro ve makro iktisat arasındaki farkı örneklerle karşılaştırır. 6. Ekonomik modellerin gerçekliği ne ölçüde temsil edebildiğini sorgular. | Problem Çözme, Anlatım, Soru-Cevap, | |
| 2 | Hafta 2 – Milli gelir 1. İş çevrimi aşamalarını (genişleme, zirve, daralma, dip) sırasıyla tanımlar. 2. GSYH'nin harcama, gelir ve üretim yöntemlerini açıklar. 3. Nominal ve reel GSYH arasındaki farkı, GSYH deflatörü kullanarak hesaplar. 4. Resesyon tanımlarını (NBER ve iki çeyrek kuralı) karşılaştırır. 5. Türkiye'nin GSYH verileri üzerinden iş çevriminin geçmiş aşamalarını yorumlar. 6. Kişi başına GSYH'nin refah ölçütü olarak yeterliliğini tartışır. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | |
| 3 | Hafta 3 – Enflasyon 1. Enflasyon, dezenflasyon ve deflasyon kavramlarını tanımlar ve birbirinden ayırt eder. 2. TÜFE'nin nasıl hesaplandığını, sepet yapısını ve ağırlıklandırma yöntemini açıklar. 3. Verilen fiyat verileriyle TÜFE endeksini ve enflasyon oranını hesaplar. 4. TÜFE ve GSYH deflatörünü enflasyon ölçütleri olarak karşılaştırır. 5. Yüksek enflasyonun gelir dağılımı ve satın alma gücü üzerindeki etkilerini analiz eder. 6. Türkiye'nin enflasyon deneyimini diğer ülkelerle kıyaslayarak değerlendirir. | Anlatım, Beyin Fırtınası, | |
| 4 | Hafta 4 – İşsizlik 1. İşgücü, istihdam, işsizlik ve işgücüne katılma oranı kavramlarını tanımlar. 2. ILO ve TÜİK işsizlik tanımlarını ve ölçüm yöntemlerini açıklar. 3. İşsizlik oranı ve işgücüne katılma oranını verilen verilerle hesaplar. 4. Friksiyonel, yapısal ve konjonktürel işsizliği birbirinden ayırt eder. 5. Doğal işsizlik oranı ile çıktı açığı arasındaki ilişkiyi analiz eder. 6. Türkiye'de mevsim etkisinden arındırılmış işgücü verilerini yorumlar ve politika önerir. | Problem Çözme, Anlatım, | Çoktan Seçmeli Testler, Boşluk Doldurma Testleri, |
| 5 | Hafta 5 – Para ve bankacılık 1. Paranın üç temel işlevini (değişim aracı, değer ölçüsü, değer saklama) listeler. 2. Mal para, temsili para ve fiat para arasındaki farkı tarihsel örneklerle açıklar. 3. M1, M2 ve M3 parasal büyüklüklerini karşılaştırır. 4. Kısmi rezerv bankacılığı mekanizmasını ve para çarpanını hesaplar. 5. Merkez bankasının temel işlevlerini ve para arzı üzerindeki rolünü analiz eder. 6. Kripto paraların geleneksel para tanımlarını karşılayıp karşılamadığını tartışır. | Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, | Boşluk Doldurma Testleri, |
| 6 | Hafta 6 – Faizler ve para piyasası 1. Faiz, faiz oranı ve vade kavramlarını tanımlar. 2. Nominal faiz oranı ile reel faiz oranı arasındaki farkı Fisher eşitliğiyle açıklar. 3. Basit ve bileşik faiz hesaplamalarını uygular. 4. Para talebi ve para arzı grafiğini çizerek para piyasası dengesini gösterir. 5. Merkez bankası kararlarının piyasa faiz oranlarını nasıl etkilediğini analiz eder. 6. Türkiye'de politika faizi değişikliklerinin enflasyon ve büyüme üzerindeki etkilerini değerlendirir. | Problem Çözme, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 7 | Hafta 7 – Döviz kurları 1. Nominal ve reel döviz kuru kavramlarını tanımlar. 2. Sabit, esnek ve yönetimli dalgalanma kur sistemlerini açıklar. 3. Reel döviz kurunu verilen verilerle hesaplar ve yorumlar. 4. Satın alma gücü paritesi teorisini kullanarak kur baskısını analiz eder. 5. Döviz kuru hareketlerinin ihracat, ithalat ve enflasyon üzerindeki etkilerini ilişkilendirir. 6. Türkiye'de kur politikası seçimlerinin olası avantaj ve dezavantajlarını değerlendirir. | Anlatım, | Boşluk Doldurma Testleri, |
| 8 | Hafta 8 – Gelir-harcama dengesi 1. Keynes'in gelir-harcama modelinin temel varsayımlarını sıralar. 2. Harcanabilir gelir, otonom tüketim ve uyarılmış tüketim kavramlarını açıklar. 3. Tüketim fonksiyonunu kullanarak MPC, MPS ve APC değerlerini hesaplar. 4. 45° diyagramı üzerinde gelir-harcama dengesini gösterir. 5. Çarpan mekanizmasını otonom harcama değişikliğiyle ilişkilendirerek analiz eder. 6. Keynes modelinin kısa dönem güçlü ve uzun dönem zayıf yönlerini tartışır. | Problem Çözme, Anlatım, | Ödev / Evde-Çöz Sınavlar, |
| 9 | Hafta 9 – Açık makroekonomi 1. Açık ekonomi, ticari serbestleşme ve finansal serbestleşme kavramlarını tanımlar. 2. İhracat ve ithalat fonksiyonlarını açıklar, marjinal ithalat eğilimini (MPM) yorumlar. 3. Net ihracatı hesaplar ve açık ekonomi planlı toplam harcama fonksiyonunu yazar. 4. Dış ticaret çarpanının kapalı ekonomi çarpanından neden küçük olduğunu analiz eder. 5. Döviz kuru değişimlerinin net ihracat ve milli gelir üzerindeki etkisini ilişkilendirir. 6. Türkiye'nin dış ticaret yapısını ve cari açık sorununu değerlendirir. | Anlatım, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Kısa Cevaplı Testler, |
| 10 | Hafta 10 – Toplam talep ve toplam arz 1. Toplam talep (AD) ve toplam arz (AS) eğrilerinin ne anlama geldiğini tanımlar. 2. AD eğrisinin neden negatif eğimli olduğunu fiyat düzeyi-harcama ilişkisiyle açıklar. 3. Kısa dönem ve uzun dönem AD-AS dengesini grafik üzerinde gösterir. 4. Talep şoku ile arz şokunun kısa ve uzun dönem etkilerini grafik ve sözel olarak analiz eder. 5. Stagflasyonun AD-AS modeli çerçevesinde nasıl ortaya çıktığını açıklar. 6. Bir ekonomik şok karşısında uygun politika bileşimini savunur ve alternatiflerini değerlendirir. | Anlatım, | Kısa Cevaplı Testler, |
| 11 | Hafta 11 – Maliye politikası 1. Maliye politikasının araçlarını (kamu harcamaları ve vergiler) tanımlar. 2. Genişletici ve daraltıcı maliye politikasının toplam talep üzerindeki etkisini açıklar. 3. Maliye çarpanını hesaplar ve denge GSYH üzerindeki etkisini gösterir. 4. Otomatik istikrarlandırıcıların iş çevrimi boyunca nasıl çalıştığını analiz eder. 5. Dışlama etkisini (crowding-out) maliye politikasının uzun dönem kısıtı olarak değerlendirir. 6. Türkiye'de bütçe açığı ve kamu borcu verilerini yorumlayarak sürdürülebilirliği tartışır. | Beyin Fırtınası, | Doğru Yanlış Testleri, |
| 12 | Hafta 12 – Para politikası 1. Para politikasının temel araçlarını (politika faizi, zorunlu karşılık, açık piyasa işlemleri) sıralar. 2. Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini ve işleyişini açıklar. 3. Genişletici para politikasının AD-AS modeli çerçevesinde etkisini grafik üzerinde gösterir. 4. Para politikasının aktarım kanallarını (faiz, kredi, döviz kuru, beklenti) analiz eder. 5. Likidite tuzağı olgusunu açıklar ve geleneksel para politikasının sınırlarını sorgular. 6. Merkez bankası bağımsızlığı ile fiyat istikrarı arasındaki ilişkiyi ampirik örneklerle değerlendirir. | Anlatım, | Kısa Cevaplı Testler, |
| 13 | Hafta 13 – Phillips eğrisi 1. Kısa dönem Phillips eğrisinin enflasyon ve işsizlik arasındaki ters ilişkiyi ifade ettiğini tanımlar. 2. Uyarlanabilir ve akılcı beklentiler yaklaşımlarını birbirinden ayırt ederek açıklar. 3. Kısa dönem Phillips eğrisinin bir arz şoku sonrasında nasıl kaydığını grafik üzerinde gösterir. 4. Uzun dönem Phillips eğrisinin neden dikey olduğunu doğal işsizlik oranı kavramıyla açıklar. 5. Stagflasyonun Phillips eğrisi çerçevesinde nasıl açıklandığını analiz eder. 6. Türkiye'nin enflasyon-işsizlik verilerini kullanarak kısa dönem Phillips eğrisini ampirik olarak yorumlar. | Anlatım, | Kısa Cevaplı Testler, |
| 14 | Hafta 14 – Büyüme ve düşünce okulları 1. Uzun dönem ekonomik büyümenin temel belirleyicilerini (fiziksel sermaye, beşeri sermaye, TFP) listeler. 2. Fiziksel sermayenin azalan getirisini ve beşeri sermayenin verimlilik üzerindeki etkisini açıklar. 3. Büyüme oranını verilerle hesaplar; Türkiye ve seçilmiş ülke büyüme performanslarını karşılaştırır. 4. Klasik, Keynesçi, Parasalcı, Yeni Klasik ve RBC teorilerini temel varsayımları açısından karşılaştırır. 5. Her düşünce okulunun politika önerilerinin birbiriyle çelişen yanlarını analiz eder. 6. Dönem boyunca öğrenilen modelleri bütüncül bir çerçevede sentezleyerek güncel bir makroekonomik soruna uygular. | Problem Çözme, | Çoktan Seçmeli Testler, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ekonomi bilimine giriş: Kıtlık, seçim ve fırsat maliyeti · Üretim olanakları eğrisi · Mikro ve makro ayrımı · Ekonominin yöntemi ve modeller | Kitaptan Bölüm 1 okunacak. "Fırsat maliyeti" ve "üretim olanakları eğrisi" kavramlarına önceden bakılması önerilir. Türkiye'nin son yıllardaki büyüme rakamlarına TÜİK sitesinden göz atılabilir. |
| 2 | Milli gelir: İş çevrimi ve aşamaları · GSYH kavramı ve hesaplama yöntemleri · Reel / nominal ayrımı · GSYH deflatörü | Kitaptan Bölüm 2 okunacak. TÜİK'in GSYH yayınına göz atılması önerilir. "Nominal ve reel değer" ayrımı üzerine hazırlık yapılmalı. |
| 3 | Enflasyon: Genel fiyat düzeyi · TÜFE ve ÜFE hesaplaması · Enflasyon / dezenflasyon / deflasyon · Enflasyonun maliyetleri · Türkiye verileri | Kitaptan Bölüm 3 okunacak. TCMB enflasyon hesaplayıcısı incelenebilir. Türkiye'de son dönem TÜFE verilerinin TÜİK'ten takip edilmesi önerilir. |
| 4 | İşsizlik: İşgücü piyasası kavramları · İşsizlik oranı ve IGKO hesabı · Friksiyonel / yapısal / konjonktürel işsizlik · Çıktı açığı · Türkiye verileri | Kitaptan Bölüm 4 okunacak. TÜİK İşgücü İstatistikleri bültenine bakılması önerilir. ILO işsizlik tanımları gözden geçirilmeli. |
| 5 | Para ve bankacılık: Paranın tanımı ve türleri · Mal para, temsili para, fiat para · Merkez bankacılığı · Para arzı ve para çarpanı · Parasal büyüklükler | Kitaptan Bölüm 5 okunacak. M1, M2, M3 para tanımları araştırılmalı. TCMB'nin para politikası açıklamalarına genel olarak göz atılabilir. |
| 6 | Faizler ve para piyasası: Faiz ve faiz oranı · Nominal / reel faiz · Fisher etkisi · Para talebi ve arzı · Para piyasası dengesi · IS-LM temeli | Kitaptan Bölüm 6 okunacak. Bileşik faiz hesabı üzerine pratik yapılması önerilir. Türkiye'de politika faizi tarihsel seyri araştırılabilir. |
| 7 | Döviz kurları: Nominal ve reel döviz kuru · Kur sistemleri (sabit / esnek / karma) · Satın alma gücü paritesi · Rezerv para · Döviz piyasası dengesi | Kitaptan Bölüm 7 okunacak. TL'nin USD/EUR karşısındaki tarihsel seyri araştırılmalı. "Satın alma gücü paritesi" ve "reel döviz kuru" kavramları gözden geçirilmeli. |
| 8 | Gelir-harcama dengesi: Keynes modeli · Tüketim ve tasarruf fonksiyonları · MPC / MPS / APC · Planlı yatırım · Çarpan etkisi · 45° diyagramı | Kitaptan Bölüm 8 okunacak. 4. Haftadaki işsizlik ve çıktı açığı notları gözden geçirilmeli. Harcanabilir gelir kavramının sağlam anlaşılması önemlidir. |
| 9 | Açık makroekonomi: Açık ekonomi ve dışa açıklık · İhracat ve ithalat fonksiyonları · Marjinal ithalat eğilimi · Net ihracat ve milli gelir · Dış ticaret çarpanı | Kitaptan Bölüm 9 okunacak. 7. Haftadaki döviz kuru notları gözden geçirilmeli. Türkiye'nin ithalat ve ihracat kalemlerine Ticaret Bakanlığı verilerinden bakılabilir. |
| 10 | Toplam talep ve toplam arz: AD-AS modeli · TD eğrisinin türetimi · KDTA ve UDTA · Kısa ve uzun dönem denge · Talep ve arz şoklarının etkileri | Kitaptan Bölüm 10 okunacak. 8–9. Hafta notları tekrar edilmeli. "Kısa dönem - uzun dönem" ayrımı iyi kavranmalı; AD eğrisinin neden negatif eğimli olduğu sorgulanmalı. |
| 11 | Maliye politikası: Genişletici / daraltıcı politika · Maliye çarpanı · Otomatik istikrarlandırıcılar · Kamu bütçe dengesi · Dışlama etkisi · Türkiye kamu maliyesi verileri | Kitaptan Bölüm 11 okunacak. 10. Haftadaki AD-AS modeli notları gözden geçirilmeli. Türkiye bütçe açığı ve kamu borç stoku verileri Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan incelenebilir. |
| 12 | Para politikası: Para politikasının araçları · Enflasyon hedeflemesi · Merkez bankası bağımsızlığı · Genişletici / daraltıcı etkileri · Likidite tuzağı · TCMB uygulamaları | Kitaptan Bölüm 12 okunacak. 6. Haftadaki faiz ve 5. Haftadaki para arzı notları tekrar edilmeli. TCMB Para Politikası Kurulu son kararları araştırılabilir. |
| 13 | Phillips eğrisi: Kısa dönem enflasyon nedenleri · Kısa dönem Phillips eğrisi · Eğrinin kayması · Uyarlanabilir ve akılcı beklentiler · Uzun dönem Phillips eğrisi · Stagflasyon | Kitaptan Bölüm 13 okunacak. 3. (Enflasyon) ve 4. (İşsizlik) Hafta notları mutlaka gözden geçirilmeli. Türkiye'de 2021–2024 dönemindeki enflasyon-işsizlik seyri araştırılabilir. |
| 14 | Ekonomik büyüme + Düşünce okulları: Kişi başına reel GSYH artışı · Fiziksel ve beşeri sermaye · TFP ve teknoloji · Büyüme politikaları · Klasik / Keynesçi / Parasalcı / Yeni Klasik / RBC teorileri | Kitaptan Bölüm 14 ve Bölüm 15 okunacak. Dönem boyunca işlenen tüm modeller (Gelir-Harcama, AD-AS, Phillips, Para Politikası) karşılaştırmalı biçimde tekrar edilmeli. Genel bir özet notu hazırlanması tavsiye edilir. |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | Derste birincil ders notu olarak A. Talha Yalta ve A. Yasemin Yalta tarafından hazırlanan Modern Makroekonomi adlı ders kitabı kullanılmaktadır (Sürüm 1.1, © 2014–2024).
Haftalık ders sunumları (slaytlar) ders yönetim sistemi üzerinden öğrencilerle paylaşılmaktadır. Slaytlar ders kitabının her bölümüyle uyumlu olup ek açıklama ve güncel Türkiye verileri içermektedir.
Öğrencilerin her hafta ilgili bölümü derse gelmeden önce okumaları ve slaytları takip etmeleri beklenmektedir. |
| Ders Kaynakları | Temel Kaynak
Yalta, A. T. ve Yalta, A. Y. (2014–2024). Modern Makroekonomi (Sürüm 1.1). [Ders kitabı]
Yardımcı Kaynaklar
Mankiw, N. G. Makroekonomi (Türkçe çeviri, herhangi bir güncel baskı). Nobel / Efil Yayınevi. Dornbusch, R., Fischer, S. ve Startz, R. Makroekonomi (Türkçe çeviri). McGraw-Hill / Literatür Yayıncılık. Blanchard, O. Macroeconomics (Herhangi bir güncel baskı). Pearson.
Veri Kaynakları
TÜİK — Milli hesaplar, işgücü istatistikleri, enflasyon verileri (tuik.gov.tr) TCMB — Para politikası, enflasyon raporları, döviz verileri (tcmb.gov.tr) Hazine ve Maliye Bakanlığı — Kamu maliyesi, bütçe ve borç verileri (hmb.gov.tr) Dünya Bankası — Uluslararası karşılaştırmalı makroekonomik veriler (data.worldbank.org) IMF World Economic Outlook Veritabanı (imf.org) |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | İslam İktisadı ve Finans alanında güncel bilgileri içeren ders kitapları, makaleler ve araştırmalarla desteklenen ileri düzeyde kurumsal ve uygulamalı bilgilere sahip olma. | X | |||||
| 2 | Konvansiyonel İktisat ve Finans disiplinlerine dair teorilere hâkim olup karşılaştırmalı analiz yapma. | X | |||||
| 3 | Ekonomik aktörlerin karşılaştıkları problemleri kritik ederek İslam İktisadı ve Finans temelinde çözümler üretebilme. | X | |||||
| 4 | Uygulamaya yönelik edindiği bilgileri iş hayatında kullanabilme. | X | |||||
| 5 | Alana dair öğrendikleri ile çalıştığı kuruma yeni bir vizyon sunarak verimli ve etkin stratejiler geliştirebilme. | X | |||||
| 6 | Ekonomik verileri toplama, düzenleme ve analiz etmede gereken istatistik ve ekonometrik yöntemleri bilme ve bilgisayar programlarını kullanabilme. | X | |||||
| 7 | Öğrenilen cebirsel ve istatistik yöntemleriyle kamu ve iş dünyasının karşılaştığı sorunları çözme yeteneğine sahip olma. | X | |||||
| 8 | İslam İktisat Teorisi, İslam İktisat Tarihi, İslam İktisat Düşüncesi, Muamelat Fıkhı, Katılım Bankacılığı, Katılım Sigortacılığı ve İslami Sermaye Piyasaları gibi İslam İktisadı ve Finansın seçmiş olduğu alt dallarında uzmanlaşma hedefine sahip olma. | X | |||||
| 9 | Gerek kamunun gerekse de özel kesimin gereksinim duyduğu yüksek becerili elemanlarda olması gereken yeterli düzeyde hukuk ve muhasebe bilgisine sahip olma. | X | |||||
| 10 | Türkçe’nin yanı sıra en az bir yabancı dilde daha (tercihen Arapça veya İngilizce) yüksek iletişim becerisine sahip olma. | X | |||||
| 11 | Yapacağı çalışmalarda toplumsal, bilimsel ve mesleki ahlâk kurallarının bilincinde olma. | X | |||||
| 12 | Yerel ve uluslararası platformlarda İslam İktisadı ve Finans alanına dair bilgi aktarımlarında bulunma. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Hafta 1 – Ekonomi bilimine giriş 1. Ekonomi biliminin temel konusunu, kıtlık ve seçim kavramlarını tanımlar. 2. Fırsat maliyeti kavramını günlük yaşam örnekleriyle açıklar. 3. Üretim olanakları eğrisini çizerek etkin ve etkinsiz üretim noktalarını gösterir. 4. Marjinal dönüşüm oranını hesaplar ve ÜOE'nin eğimini yorumlar. 5. Mikro ve makro iktisat arasındaki farkı örneklerle karşılaştırır. 6. Ekonomik modellerin gerçekliği ne ölçüde temsil edebildiğini sorgular. | 5 | |||||||||||
| 2 | Hafta 2 – Milli gelir 1. İş çevrimi aşamalarını (genişleme, zirve, daralma, dip) sırasıyla tanımlar. 2. GSYH'nin harcama, gelir ve üretim yöntemlerini açıklar. 3. Nominal ve reel GSYH arasındaki farkı, GSYH deflatörü kullanarak hesaplar. 4. Resesyon tanımlarını (NBER ve iki çeyrek kuralı) karşılaştırır. 5. Türkiye'nin GSYH verileri üzerinden iş çevriminin geçmiş aşamalarını yorumlar. 6. Kişi başına GSYH'nin refah ölçütü olarak yeterliliğini tartışır. | 5 | |||||||||||
| 3 | Hafta 3 – Enflasyon 1. Enflasyon, dezenflasyon ve deflasyon kavramlarını tanımlar ve birbirinden ayırt eder. 2. TÜFE'nin nasıl hesaplandığını, sepet yapısını ve ağırlıklandırma yöntemini açıklar. 3. Verilen fiyat verileriyle TÜFE endeksini ve enflasyon oranını hesaplar. 4. TÜFE ve GSYH deflatörünü enflasyon ölçütleri olarak karşılaştırır. 5. Yüksek enflasyonun gelir dağılımı ve satın alma gücü üzerindeki etkilerini analiz eder. 6. Türkiye'nin enflasyon deneyimini diğer ülkelerle kıyaslayarak değerlendirir. | 5 | 5 | ||||||||||
| 4 | Hafta 4 – İşsizlik 1. İşgücü, istihdam, işsizlik ve işgücüne katılma oranı kavramlarını tanımlar. 2. ILO ve TÜİK işsizlik tanımlarını ve ölçüm yöntemlerini açıklar. 3. İşsizlik oranı ve işgücüne katılma oranını verilen verilerle hesaplar. 4. Friksiyonel, yapısal ve konjonktürel işsizliği birbirinden ayırt eder. 5. Doğal işsizlik oranı ile çıktı açığı arasındaki ilişkiyi analiz eder. 6. Türkiye'de mevsim etkisinden arındırılmış işgücü verilerini yorumlar ve politika önerir. | ||||||||||||
| 5 | Hafta 5 – Para ve bankacılık 1. Paranın üç temel işlevini (değişim aracı, değer ölçüsü, değer saklama) listeler. 2. Mal para, temsili para ve fiat para arasındaki farkı tarihsel örneklerle açıklar. 3. M1, M2 ve M3 parasal büyüklüklerini karşılaştırır. 4. Kısmi rezerv bankacılığı mekanizmasını ve para çarpanını hesaplar. 5. Merkez bankasının temel işlevlerini ve para arzı üzerindeki rolünü analiz eder. 6. Kripto paraların geleneksel para tanımlarını karşılayıp karşılamadığını tartışır. | ||||||||||||
| 6 | Hafta 6 – Faizler ve para piyasası 1. Faiz, faiz oranı ve vade kavramlarını tanımlar. 2. Nominal faiz oranı ile reel faiz oranı arasındaki farkı Fisher eşitliğiyle açıklar. 3. Basit ve bileşik faiz hesaplamalarını uygular. 4. Para talebi ve para arzı grafiğini çizerek para piyasası dengesini gösterir. 5. Merkez bankası kararlarının piyasa faiz oranlarını nasıl etkilediğini analiz eder. 6. Türkiye'de politika faizi değişikliklerinin enflasyon ve büyüme üzerindeki etkilerini değerlendirir. | ||||||||||||
| 7 | Hafta 7 – Döviz kurları 1. Nominal ve reel döviz kuru kavramlarını tanımlar. 2. Sabit, esnek ve yönetimli dalgalanma kur sistemlerini açıklar. 3. Reel döviz kurunu verilen verilerle hesaplar ve yorumlar. 4. Satın alma gücü paritesi teorisini kullanarak kur baskısını analiz eder. 5. Döviz kuru hareketlerinin ihracat, ithalat ve enflasyon üzerindeki etkilerini ilişkilendirir. 6. Türkiye'de kur politikası seçimlerinin olası avantaj ve dezavantajlarını değerlendirir. | ||||||||||||
| 8 | Hafta 8 – Gelir-harcama dengesi 1. Keynes'in gelir-harcama modelinin temel varsayımlarını sıralar. 2. Harcanabilir gelir, otonom tüketim ve uyarılmış tüketim kavramlarını açıklar. 3. Tüketim fonksiyonunu kullanarak MPC, MPS ve APC değerlerini hesaplar. 4. 45° diyagramı üzerinde gelir-harcama dengesini gösterir. 5. Çarpan mekanizmasını otonom harcama değişikliğiyle ilişkilendirerek analiz eder. 6. Keynes modelinin kısa dönem güçlü ve uzun dönem zayıf yönlerini tartışır. | ||||||||||||
| 9 | Hafta 9 – Açık makroekonomi 1. Açık ekonomi, ticari serbestleşme ve finansal serbestleşme kavramlarını tanımlar. 2. İhracat ve ithalat fonksiyonlarını açıklar, marjinal ithalat eğilimini (MPM) yorumlar. 3. Net ihracatı hesaplar ve açık ekonomi planlı toplam harcama fonksiyonunu yazar. 4. Dış ticaret çarpanının kapalı ekonomi çarpanından neden küçük olduğunu analiz eder. 5. Döviz kuru değişimlerinin net ihracat ve milli gelir üzerindeki etkisini ilişkilendirir. 6. Türkiye'nin dış ticaret yapısını ve cari açık sorununu değerlendirir. | ||||||||||||
| 10 | Hafta 10 – Toplam talep ve toplam arz 1. Toplam talep (AD) ve toplam arz (AS) eğrilerinin ne anlama geldiğini tanımlar. 2. AD eğrisinin neden negatif eğimli olduğunu fiyat düzeyi-harcama ilişkisiyle açıklar. 3. Kısa dönem ve uzun dönem AD-AS dengesini grafik üzerinde gösterir. 4. Talep şoku ile arz şokunun kısa ve uzun dönem etkilerini grafik ve sözel olarak analiz eder. 5. Stagflasyonun AD-AS modeli çerçevesinde nasıl ortaya çıktığını açıklar. 6. Bir ekonomik şok karşısında uygun politika bileşimini savunur ve alternatiflerini değerlendirir. | ||||||||||||
| 11 | Hafta 11 – Maliye politikası 1. Maliye politikasının araçlarını (kamu harcamaları ve vergiler) tanımlar. 2. Genişletici ve daraltıcı maliye politikasının toplam talep üzerindeki etkisini açıklar. 3. Maliye çarpanını hesaplar ve denge GSYH üzerindeki etkisini gösterir. 4. Otomatik istikrarlandırıcıların iş çevrimi boyunca nasıl çalıştığını analiz eder. 5. Dışlama etkisini (crowding-out) maliye politikasının uzun dönem kısıtı olarak değerlendirir. 6. Türkiye'de bütçe açığı ve kamu borcu verilerini yorumlayarak sürdürülebilirliği tartışır. | ||||||||||||
| 12 | Hafta 12 – Para politikası 1. Para politikasının temel araçlarını (politika faizi, zorunlu karşılık, açık piyasa işlemleri) sıralar. 2. Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini ve işleyişini açıklar. 3. Genişletici para politikasının AD-AS modeli çerçevesinde etkisini grafik üzerinde gösterir. 4. Para politikasının aktarım kanallarını (faiz, kredi, döviz kuru, beklenti) analiz eder. 5. Likidite tuzağı olgusunu açıklar ve geleneksel para politikasının sınırlarını sorgular. 6. Merkez bankası bağımsızlığı ile fiyat istikrarı arasındaki ilişkiyi ampirik örneklerle değerlendirir. | ||||||||||||
| 13 | Hafta 13 – Phillips eğrisi 1. Kısa dönem Phillips eğrisinin enflasyon ve işsizlik arasındaki ters ilişkiyi ifade ettiğini tanımlar. 2. Uyarlanabilir ve akılcı beklentiler yaklaşımlarını birbirinden ayırt ederek açıklar. 3. Kısa dönem Phillips eğrisinin bir arz şoku sonrasında nasıl kaydığını grafik üzerinde gösterir. 4. Uzun dönem Phillips eğrisinin neden dikey olduğunu doğal işsizlik oranı kavramıyla açıklar. 5. Stagflasyonun Phillips eğrisi çerçevesinde nasıl açıklandığını analiz eder. 6. Türkiye'nin enflasyon-işsizlik verilerini kullanarak kısa dönem Phillips eğrisini ampirik olarak yorumlar. | ||||||||||||
| 14 | Hafta 14 – Büyüme ve düşünce okulları 1. Uzun dönem ekonomik büyümenin temel belirleyicilerini (fiziksel sermaye, beşeri sermaye, TFP) listeler. 2. Fiziksel sermayenin azalan getirisini ve beşeri sermayenin verimlilik üzerindeki etkisini açıklar. 3. Büyüme oranını verilerle hesaplar; Türkiye ve seçilmiş ülke büyüme performanslarını karşılaştırır. 4. Klasik, Keynesçi, Parasalcı, Yeni Klasik ve RBC teorilerini temel varsayımları açısından karşılaştırır. 5. Her düşünce okulunun politika önerilerinin birbiriyle çelişen yanlarını analiz eder. 6. Dönem boyunca öğrenilen modelleri bütüncül bir çerçevede sentezleyerek güncel bir makroekonomik soruna uygular. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 100 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 40 |
| 1. Final | 60 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav | 1 | 6 | 6 |
| Final | 1 | 6 | 6 |
| Toplam İş Yükü | 54 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 2,16 | ||
| dersAKTSKredisi | 5 | ||