Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Anadolu Seramik Sanatı Tarihi SRM 203 3 2 + 0 2 2
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Doç. DİCLE ÖNEY ERTÜRK
Dersi Verenler Doç. DİCLE ÖNEY ERTÜRK,
Dersin Yardımcıları
Dersin Kategorisi Alanına Uygun Temel Öğretim
Dersin Amacı

Bu dersin amacı, Neolitik dönemden 20. yüzyılın başlarına uzanan geniş bir zaman diliminde Anadolu coğrafyasında seramik üretiminin geçirdiği tarihsel dönüşümü; teknolojik gelişmeler, üretim pratikleri ve üslup özellikleri bağlamında sistematik biçimde kavratmaktır. Ders, öğrencilerin Anadolu seramik geleneğini kronolojik ve karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirme yetkinliği kazanmalarını hedeflemektedir.

Dersin İçeriği

Dersin içeriği, tarihöncesi çağlardan başlayarak Anadolu'da seramik üretiminin kronolojik gelişimini kapsamaktadır. Neolitik, Kalkolitik ve Tunç Çağı seramikleri; ilk seramik örnekleri, biçimlendirme teknikleri ve işlevsel kullanım alanları açısından incelenmektedir. Erken, orta ve geç dönem İslam seramiğinin temel özellikleri ele alınmaktadır. Anadolu Selçuklu dönemi üretimleri ile İznik, Kütahya ve Çanakkale seramikleri; teknik, bezeme ve üslup açısından ayrıntılı biçimde analiz edilmektedir. Osmanlı döneminde ise Yıldız Porselen Fabrikası özelinde porselen üretiminin gelişimi ve bu üretimin sanatsal ve endüstriyel boyutları değerlendirilmektedir.

Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Anadolu'da seramik üretiminin Neolitik dönemden 20. yüzyılın başlarına kadar geçirdiği tarihsel dönüşümü kronolojik bir çerçevede açıklar; dönemlere ait seramik örneklerini teknik, form ve işlevsel kullanım alanları açısından karşılaştırır. Anlatım, Soru-Cevap, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı),
2 Anadolu seramik sanatını kültürel, toplumsal ve estetik bağlamlarıyla değerlendirir. Seramik üretimini etkileyen kültürel etkileşimleri, ticaret yollarını ve üretici-toplum ilişkisini çözümleyerek yorumlar. Anlatım, Soru-Cevap, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı),
3 Tarihi seramik örneklerini biçim, teknik ve ikonografi açısından analiz eder. Seçili eserler üzerinden dönemin üretim yöntemlerini tanımlar, karşılaştırmalı analiz yapar ve sanat tarihi terminolojisini doğru biçimde kullanır. Anlatım, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Sözlü Sınavlar,
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Tarih öncesi çağlarda Anadolu'da seramik üretimi: İlk seramik örnekleri, biçimlendirme teknikleri ve kullanım alanları ele alınır.
2 Neolitik Dönem seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri incelenir.
3 Kalkolitik Dönem seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri incelenir.
4 Tunç Çağı seramikleri: Hitit, Frig ve Urartu uygarlıklarına ait örneklerin biçim ve üslup özellikleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilir.
5 Erken ve Orta Dönem İslam seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri incelenir.
6 Geç Dönem İslam seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri incelenir.
7 Ara Sınav
8 Anadolu Selçuklu Dönemi seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri incelenir.
9 İznik seramiklerinin teknik ve form özellikleri ele alınır.
10 İznik seramiklerinin bezeme ve üslup özellikleri analiz edilir.
11 Kütahya seramiklerinin biçim, bezeme ve üslup özellikleri incelenir.
12 Çanakkale seramiklerinin bezeme ve üslup özellikleri analiz edilir.
13 Çanakkale Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
14 Yıldız Çini ve Porselen Fabrikasının Kuruluşu ve Porselen Üretimi
Kaynaklar
Ders Notu
Ders Kaynakları

-Cooper, E. (2002) 10.000 Years of Pottery, The British Museum Press.

 

-Heimann, R. B. Maggetti, M. (2014) Ancient and Historical Ceramics: Materials, Technology, Art and Culinary Traditions, Schweizerbart Sche Vlgsb.

 

-Cooper, E. (1989) History of World Pottery, UNKNO.

 

-Watson, O. (2006) Ceramics From Islamic Lands, Thames & Hudson; Illustrated edition.

 

-Öney, G. (1993) Türk Çini ve Seramik Sanatı, İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara.

 

-Öney, G. (1971) Türk Devri Çanakkale seramikleri, Çanakkale Seramik Fab. A.Ş. Yayını, Ankara.

 

Akurgal, E. (2023) Anadolu Kültür Tarihi, Phoenix Yayınevi.

 

Akurgal, E. (2024) Doğu ve Batı, Mezopotamya, Yunan Sanatının Kaynağı, Çeviri. Selin Erkul Yağcı, Kronik Yayınevi, istanbul.

 

 

 

Ayrıca, ders içeriğini destekleyen makale, bildiri, konferans vb. kaynaklardan yararlanılacaktır.

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Güzel sanatlar alandaki kavramları, fikirleri ve verileri bilir, değerlendirir ve analiz eder; alanı ile ilgili araştırma, tasarım ve uygulamalar yapar. X
2 Alanı ile ilgili problemleri uygun analitik yöntemler ile saptar, tanımlar ve çözme becerisi kazanır. X
3 Alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ve donanımı bilgisi ile bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilir.
4 Alanının gerektirdiği düzeyde seramik üretiminde kullanılan ekipman, makina- teçhizat ve donanımı bilir ve bu konudaki yenilikleri takip edebilme yetisi kazanır. X
5 Seramik üretimi alanındaki her türlü teorik bilgiye ulaşır, elde ettiği bilgileri yorumlar ve zamanı etkin kullanarak uygular. X
6 Bireysel olarak alanındaki kişi ve gruplarla, mesleki gelişimine yönelik çalışmalarda; farklılıklara saygılı, topluma duyarlı ve etkin bir biçimde görev alır. X
7 Alanı ile ilgili özgün çalışmaları toplumla paylaşır ve sonuçlarını değerlendirir. X
8 Alanındaki gelişmeleri takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahip olur.
9 Yaşam boyu öğrenmenin bilincinde; evrensel boyutlarda güncel gelişmeleri ve yenilikleri takip ederek eleştirel düşünce yetisini geliştirir ve kendini sürekli yeniler. X
10 Mesleği ile ilgili estetik değerlerin farkındadır, her türlü kavramı sanatsal olarak yorumlayıp eserler ortaya koyar ve mesleki-etik değerlere uygun hareket eder. X
11 İş güvenliği ve çevre koruma konusunda yeterli bilgi ve bilince sahip olur.
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11
1 Anadolu'da seramik üretiminin Neolitik dönemden 20. yüzyılın başlarına kadar geçirdiği tarihsel dönüşümü kronolojik bir çerçevede açıklar; dönemlere ait seramik örneklerini teknik, form ve işlevsel kullanım alanları açısından karşılaştırır. 3 2 0 0 3 1 1 0 1 0 0
2 Anadolu seramik sanatını kültürel, toplumsal ve estetik bağlamlarıyla değerlendirir. Seramik üretimini etkileyen kültürel etkileşimleri, ticaret yollarını ve üretici-toplum ilişkisini çözümleyerek yorumlar. 3 2 0 0 2 1 1 0 1 1 0
3 Tarihi seramik örneklerini biçim, teknik ve ikonografi açısından analiz eder. Seçili eserler üzerinden dönemin üretim yöntemlerini tanımlar, karşılaştırmalı analiz yapar ve sanat tarihi terminolojisini doğru biçimde kullanır. 3 2 0 1 2 2 1 0 1 1 0
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ara Sınav 70
1. Ödev 30
Toplam 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ara Sınav 1 1 1
Ödev 1 10 10
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 2 32
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 1 16 16
Toplam İş Yükü 59
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 2,36
dersAKTSKredisi 2